Ushbu maqolada Mengnor Ollomurod she’riyatidagi lirik qahramon va obrazlar xarakteri tahlil qilinadi. Shoir ijodida inson qalbining ruhiy iztiroblari, ma’naviy inqiroz, haqiqat va adolat izlash motivlari yetakchi o‘rin egallashi yoritilgan. Tadqiqotda “Sahrolarning sarobida”, “Bir nokas ko‘nglimni…”, “Ko‘nglimni sindirdi…” kabi she’rlar misolida lirik qahramonning ichki kechinmalari, iztirob va umid o‘rtasidagi ruhiy holati poetik jihatdan tahlil etiladi. Shuningdek, shoirning metafora, antiteza, kinoya va simvolik obrazlardan foydalanish mahorati ochib beriladi. Maqolada xalqona til unsurlari bilan mumtoz she’riyat an’analarining uyg‘unlashuvi Mengnor Ollomurod uslubining muhim xususiyati sifatida baholanadi. Tadqiqot natijasida shoir yaratgan lirik qahramon obrazida zamonaviy insonning ma’naviy qiyofasi, ijtimoiy qarashlari va ruhiy olami aks etishi asoslab beriladi.
Maqolada raqamli davrda bolalar va yoshlarning ijtimoiy tarmoqlar hamda ekran texnologiyalaridan foydalanish darajasi, uning psixologik va ijtimoiy ta’siri yoritib berilgan. Ijtimoiy tarmoqlarning insonlar o‘rtasidagi muloqotni yengillashtirishdagi ijobiy jihatlari bilan bir qatorda, ekran qaramligi, yolg‘izlik hissining kuchayishi, diqqatning sustlashuvi hamda yoshlar dunyoqarashiga salbiy ta’siri yoritilgan. Bolalarning raqamli muhitda ulg‘ayishi, sun’iy intellekt va qisqa videokontentlarning ta’lim hamda psixologik rivojlanishga ta’siri ko‘rib chiqilgan.
Minimal miya disfunksiyasi (MMD) bolalarda uchraydigan murakkab neyrorivojlanish holatlaridan biri bo‘lib, yengil nevrologik buzilishlar, kognitiv beqarorlik, xulq-atvor nazoratining buzilishi, ijro funksiyalari yetishmovchiligi hamda ijtimoiy moslashuv qiyinchiliklari bilan tavsiflanadi. Zamonaviy klinik tasniflarda “minimal miya disfunksiyasi” atamasi kamroq qo‘llanayotgan bo‘lsa-da, ushbu tushuncha pediatrik nevrologiya amaliyotida hanuz dolzarb hisoblanadi. Chunki u bolalarda diqqat yetishmovchiligi, xulq-atvor va emotsional buzilishlarning dastlabki klinik ko‘rinishlarini ifodalaydi.
Odam savdosi zamonaviy dunyoda insonning asosiy huquqlari jiddiy poymol etilishining eng og‘ir ko‘rinishlaridan biri bo‘lib qolmoqda va u barcha mintaqalardagi millionlab insonlarga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Mazkur maqolada odam savdosi tushunchasi va uning zamonaviy ko‘rinishlari tadqiq etiladi, ushbu hodisaga qarshi kurashishga qaratilgan asosiy xalqaro-huquqiy hujjatlar tahlil qilinadi hamda bu sohadagi xalqaro hamkorlik mexanizmlari baholanadi. Profilaktika strategiyasi sifatida yoshlar o‘rtasida huquqiy ta’lim va huquqiy ongni yuksaltirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Odam savdosiga qarshi qonunchilikni amaliyotga tatbiq etish borasidagi O‘zbekiston tajribasi mintaqaviy amaliy tadqiqot (case study) sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqola yakunida tizimli muammolar aniqlangan bo‘lib, ko‘p tomonlama hamkorlikni mustahkamlash hamda yoshlarga yo‘naltirilgan huquqiy savodxonlik dasturlariga asoslangan yechimlar taklif etiladi.
Ushbu maqolada zamonaviy o‘zbek nasrining yetakchi vakillaridan biri Xurshid Do‘stmuhammad ijodida ayol obrazi talqinining psixologik-estetik xususiyatlari tadqiq etiladi va obyekt sifatida yozuvchining “Beozor qushning qarg‘ishi” (2006) to‘plamidan “Vasiy”, “Mahzuna” va “Beozor qushning qarg‘ishi” hikoyalari tanlangan. Z. Freydning “Id – Ego – Superego” psixoanalitik kategoriyalari va U. Jo‘raqulovning “ismsiz iztirob” konsepsiyasi milliy-madaniy kontekstda uyg‘unlashtirib qo‘llaniladi. Qiyosiy-tipologik, psixoanalitik va struktural tahlil usullari asosida X. Do‘stmuhammad poetikasida ayol qahramonning ichki holati bevosita nutq orqali emas, balki bilvosita belgilar: takroriy harakat, “begona manzil”ga qaratilgan murojaat, ramziy detal va ochiq yakun orqali ifodalanadi. Bu esa o‘zbek hikoyachiligida ayol obrazining an’anaviy funksional qoliplardan holi bo‘lgan yangi bosqichiga yo‘l ochadi.