Mazkur maqolada tabiatning hududiy farqlanish qonuniyatlari, xususan zonallik, azonallik va balandlik mintaqalari tushunchalari ilmiy asosda yoritilgan. Azonallikning mohiyati, shakllanish omillari hamda zonallik qonuni bilan o‘zaro bog‘liqligi izohlangan. Shuningdek, tog‘li hududlarga xos bo‘lgan balandlik mintaqalari va ularning bosqichma-bosqich almashinuvi tavsiflangan. Maqolada O‘rta Osiyo hududi misolida, jumladan Amudaryo va Sirdaryo vodiylari hamda Tyanshan va Pomir tog‘ tizimlari misolida ushbu qonuniyatlarning amaliy namoyon bo‘lishi ko‘rsatib berilgan. Bundan tashqari, azonallik va vertikal zonallikning xo‘jalik faoliyatidagi ahamiyati hamda global iqlim o‘zgarishi sharoitida yuzaga kelayotgan muammolar tahlil qilingan.
Maqolada tovar-moddiy zaxiralarining ilmiy-nazariy asoslari, O‘zbekistonda hisob yuritish siyosatida tovar moddiy zaxirlarining o‘rni, ularning afzalliklari va kamchiliklari, milliy va jahon amaliyotida tovar-moddiy zaxiralarining tahlili, mavjud to‘siqlar va muammolar haqida atroflicha to‘xtalib o‘tilgan.
Yalpi ichki mahsulotga ta’siri, mehnat resurslarining yo‘qolishi va oilaviy tizimlarga salbiy ta’siri tufayli jahon miqyosidagi dolzarb muammo hisoblanadi. Barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM), xususan BRM 3 (Sog‘lom turmush va farovonlik), BRM 4 (Sifatli ta’lim) va BRM 10 (Kamaygan tengsizlik) kasallikning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy omillarini hal qilish uchun yaxlit frameworkni taklif etadi.
Mazkur tezisda zamonaviy ta’lim tizimida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) qurilmalaridan foydalanishning ahamiyati, ularning dars samaradorligini oshirishdagi o‘rni va pedagogik texnologiyalar bilan integratsiyalashuvi masalalari yoritilgan.