Mazkur maqolada talabalarda burch hissini shakllantirish orqali axloqiy sifatlarni rivojlantirishning pedagogik-psixologik mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda burch hissi shaxsning ichki motivatsion tuzilmasi, ijtimoiy mas’uliyatni anglash darajasi va axloqiy o‘zini nazorat qilish jarayonlari bilan uzviy bog‘liq psixologik kategoriya sifatida yoritiladi. Shuningdek, axloqiy o‘zini anglash, refleksiya, qadriyatlarni ichkilashtirish va irodaviy sifatlarning rivojlanishi burch hissining shakllanishida asosiy determinant omillar sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada ta’lim jarayonida muammoli vaziyatlar, axloqiy dilemmalar, jamoaviy faoliyat, sport mashg‘ulotlari va reflektiv tahlil metodlaridan foydalanish talabalarda ichki mas’uliyatni kuchaytirishi va barqaror axloqiy pozitsiyani shakllantirishga xizmat qilishi ilmiy asoslanadi. Tadqiqot natijalari burch hissi va axloqiy sifatlar o‘rtasida ijobiy korrelyatsion bog‘liqlik mavjudligini ko‘rsatadi hamda pedagogik jarayonda integrativ yondashuvni qo‘llash samaradorligini tasdiqlaydi.

Ushbu maqola shaxs psixologiyasining O‘zbekistondagi rivojlanishini, madaniy ta’sirini, asosiy nazariyalarini va baholash usullarini o‘rganadi. Unda o‘zbek jamiyatining o‘ziga xos xususiyatlari hisobga olinib, shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilinadi. Maqola, shuningdek, O‘zbekistonda shaxs psixologiyasi bo‘yicha tadqiqotlarning kelajakdagi yo‘nalishlarini muhokama qiladi.

Bul maqalada shaxstı sóylesiw usılına úyretiwdiń psixologiyalıq ózgeshelikleri keńnen sáwlelendirilgen. Qarım-qatnastıń mánisi, onıń informaciyalıq, affektiv, regulyativlik hám interaktiv funkciyaları haqqında ilimiy qatnas tiykarında maǵlıwmat beriledi.Shaxstıń jas dáwirleri,individual psixologiyalıq ózgeshelikleri, temperament, emocional intellekt hám motivaciyanıń qatnasıq kónlikpelerin qáliplestiriwdegi ornı analiz etilgen. Sóylesiwge úyretiwdiń nátiyjeli usılları - psixologiyalıq treningler, dialogli qatnas, aktiv tińlaw texnikası hám noverbal kommunikaciya shiniģiwları, misallar menen túsindiriledi. Izertlew nátiyjeleri soni kórsetedi, shaxstıń kommunikativ kompetenciyasın rawajlandırıw kóp faktorlı, kompleksli psixologiyalıq process bolıp, onı jas ózgeshelikleri hám individual temperamentke sáykes etip shólkemlestiriw joqarı nátiyje beredi.

This article provides a comprehensive theoretical and methodological analysis of the formation of ecological culture through physics education in academic lyceums. The study substantiates that physics, as a fundamental natural science discipline, possesses significant didactic potential for cultivating ecological awareness, environmental responsibility, and a worldview grounded in the principles of sustainable development. The research integrates conceptual foundations of environmental education with core physics domains, including energy transformation, thermodynamics, electromagnetism, radiation physics, atmospheric processes, and modern technological systems. The article argues that ecological culture formation should not be limited to informational transmission but must be realized through the development of scientific reasoning, systemic thinking, and activity-based learning approaches. A three-stage didactic model—cognitive, analytical, and practical—is proposed to structure ecological competence development within physics instruction. The findings demonstrate that contextualizing physics concepts within environmental challenges significantly enhances students’ critical thinking, ethical responsibility, and long-term sustainability-oriented decision-making capacities.

Sovet hukumati davridagi qatag‘on siyosati XX asr tarixining eng ta’sirchan va bahsli mavzularidan biridir. Ushbu maqola Sovet Ittifoqi hukumatining qatag‘on siyosatini boshqaruv vositasi sifatida qo‘llashini o‘rganish orqali, totalitar rejimlarning fuqarolik jamiyati hamda shaxsiy huquq va erkinliklar ustidan qanday nazorat o‘rnatganini tahlil qiladi. Sovet qatag‘onlari bo‘yicha keng ko‘lamli tadqiqotlar o‘sha davrda millionlab oddiy fuqarolar hayotiga qatag‘onning qanday ta’sir ko‘rsatganligini aniq tushunish imkonini beradi. Bu tahlillar orqali zamonaviy demokratik jamiyatlar qatag‘on siyosatlari qo‘llanilgan o‘tmishdan qanday saboq olish mumkinligini ko‘rib chiqish mumkin. Shuningdek, ushbu tadqiqotlar hozirgi va kelajak avlodlarga o‘z hukumatlarining harakatlarini kuzatib borishning muhimligini eslatadi va shu orqali adolatli jamiyat qurish yo‘lidagi zaruriyatni ta’kidlaydi. Shunday qilib, Sovet Ittifoqi misolida totalitarizmning inson huquqlari va erkinliklariga ta’siri haqida chuqur tasavvurlar hosil qilish va bunday siyosatning kelgusida qo‘llanilishining oldini olishga harakat qilish muhim ahamiyatga ega.