Ushbu maqolada raqamli balandlik modeli (DEM) va global navigatsion sun'iy yo'ldosh tizimi (GNSS) texnologiyalari yordamida suv inshootlarini uzluksiz monitoring qilish hamda favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik ko'rish masalalari ko'rib chiqiladi. Tadqiqot Sirdaryo viloyatining Mirzaobod tumani — xususan, Sardoba suv ombori hududi misolida olib borildi. Copernicus GLO-30 platformasidan olingan 30 metrli DEM ma'lumotlari, SOUTH Galaxy G9 GNSS qurilmasi orqali olingan dala o'lchovlari va Google Earth Pro balandlik ma'lumotlari ArcGIS dasturida qayta ishlandi hamda o'zaro taqqoslandi. Pearson korrelyatsiya tahlili natijasida GNSS va DEM o'rtasida 98%, GNSS va Google Earth Pro o'rtasida 94% mos kelish ko'rsatkichi aniqlandi. Olingan DEM modeli asosida suv ombori atrofidagi xavfli zonalar, suvning tarqalish yo'nalishlari va evakuatsiya marshrutlari belgilandi. Maqolada shuningdek, Sardoba suv ombori to'g'oni buzilishi (2020-yil) hodisasi tahlil qilinib, raqamli relyef modellarining favqulodda vaziyatlarni oldindan bashorat qilishdagi ahamiyati asoslab beriladi.

Ushbu maqolada talabalar intellektual salohiyatini shakllantirishda motivatsiyaning o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim tizimida intellektual salohiyat shaxsning bilim, ko‘nikma va kompetensiyalarni egallashi, ularni amaliy faoliyatda qo‘llay olishi hamda mustaqil va ijodiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishi bilan belgilanadi. Ushbu jarayonda motivatsiya talabaning o‘quv faoliyatini boshqaruvchi asosiy omillardan biri sifatida namoyon bo‘ladi. Maqolada ichki va tashqi motivatsiyaning mazmuni, ularning talabalarning bilim olishga bo‘lgan qiziqishi va akademik muvaffaqiyatiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, o‘z-o‘zini boshqarish, maqsad qo‘yish, o‘quv faoliyatini rejalashtirish hamda pedagogik qo‘llab-quvvatlashning intellektual rivojlanishdagi o‘rni tahlil qilingan. Raqamli ta’lim muhiti, zamonaviy pedagogik texnologiyalar va innovatsion yondashuvlarning motivatsiyani kuchaytirishdagi ahamiyati ham ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari talabalarda barqaror motivatsiyani shakllantirish ularning intellektual salohiyatini rivojlantirish, mustaqil ta’lim ko‘nikmalarini takomillashtirish va kasbiy tayyorgarligini oshirishning muhim sharti ekanligini ko‘rsatadi.

Mazkur maqolada 100 metrga baryer osha yuguruvchi yengil atletikachilarning texnik tayyorgarligini takomillashtirishda maxsus mashqlarning ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida baryer osha yugurish texnikasini rivojlantirishga qaratilgan maxsus mashqlar kompleksining sportchilar natijalariga ta’siri o‘rganildi. Ilmiy-uslubiy adabiyotlar tahlili, pedagogik kuzatuv, test sinovlari va pedagogik tajriba metodlari asosida olingan natijalar maxsus mashqlarni muntazam qo‘llash sportchilarning texnik mahorati, harakat koordinatsiyasi hamda musobaqa natijalarini yaxshilashga xizmat qilishini ko‘rsatdi.

Mazkur maqolada imkoniyati cheklangan bolalarning badiiy qobiliyatlarini rivojlantirishda art-terapiyaning o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Hozirgi kunda art-terapiya pedagogika va psixologiya sohalarida keng qo‘llanilayotgan innovatsion yondashuvlardan biri bo‘lib, u bolalarning emotsional holatini yaxshilash, ijtimoiy moslashuvini kuchaytirish va ijodiy salohiyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Tadqiqot davomida tasviriy san’at, rasm chizish, rangtasvir, kollaj va boshqa ijodiy faoliyat turlarining imkoniyati cheklangan bolalar rivojlanishiga ta’siri o‘rganildi. Art-terapiya mashg‘ulotlari bolalarning o‘z his-tuyg‘ularini erkin ifoda etishi, ichki kechinmalarini namoyon qilishi va ruhiy zo‘riqishlardan xalos bo‘lishiga yordam berishi aniqlandi. Shuningdek, ushbu usul bolalarda mustaqil fikrlash, tasavvur, estetik did va badiiy tafakkurni shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. Tadqiqot natijalari art-terapiyaning imkoniyati cheklangan bolalarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshirish, kommunikativ ko‘nikmalarini rivojlantirish va jamiyatga muvaffaqiyatli integratsiyalashuvini ta’minlashda samarali vosita ekanligini ko‘rsatdi. Shu sababli art-terapiya metodlarini ta’lim-tarbiya jarayoniga keng joriy etish va amaliyotda samarali qo‘llash muhim ahamiyat kasb etadi.

Mazkur maqolada qadimgi Xorazm davlatining iqtisodiy hayoti va uni rekonstruksiya qilish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda arxeologik, yozma, numizmatik hamda tarixiy-topografik manbalar asosida vohaning xo‘jalik tizimi yoritilgan. Sug‘orma dehqonchilik, hunarmandchilik, savdo aloqalari va shahar markazlarining iqtisodiy taraqqiyotdagi o‘rni ochib berilgan.