Organik sintez organik kimyoning asoslaridan bo‘lib, oddiy yoki murakkab moddalardan yangi organik birikmalarni sun’iy yo‘l bilan hosil qilish jarayoni hisoblanadi. Bu jarayonlarni chuqurroq o’rganish va tahlil qilish uchun uglerod mavzusini o’rganish juda muhim. Ushbu mavzu o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashini kengaytirish, tabiatdagi jarayonlarni mantiqiy tushuntirish va kimyo faniga bo‘lgan qiziqishni oshirishga xizmat qiladi. Ushbu maqolada uglerod mavzusini o’qitishda “O‘ylang, Juftlaning, Ayting”, “Kaft” metodlaridan hamda “Uzum pishdi bog‘ga kir” o‘yinidan foydalanib darsni tashkil qilish metodikasi va uning natijalari haqida ma’lumot berilgan.
Ushbu maqola nemis romantizmining yetakchi vakili E.T.A. Hoffmanning "Qum odam" (Der Sandmann) asarida tush va voqelik o‘rtasidagi chegara, subyektiv idrok hamda "dahshatli g‘ayritabiiylik" (unheimlich) konsepsiyasini tadqiq etadi. Tadqiqotning maqsadi — bosh qahramon Natanielning ichki dunyosidagi psixologik jarayonlar qanchalik darajada obyektiv borliqni inkor etishini va romantik dunyoqarashdagi "ikki dunyolik" (Doppelgängertum) tushunchasini ochib berishdan iborat. Metodologiya sifatida qiyosiy-adabiy tahlil va Freydning psixoanalitik yondashuvidan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Hoffmann asarda tushni shunchaki tungi tasavvur emas, balki inson ongostidagi qo‘rquvlarning moddiylashgan shakli sifatida namoyon etadi. Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, muallif voqelikning nisbiyligini isbotlash orqali romantik realizmning o‘ziga xos modelini yaratgan.
Dorivor tirnoqgul, ya’ni Calendula officinalis L., Asteraceae oilasiga mansub bo‘lgan, farmakognoziya, fitokimyo va klinik fitoterapiya nuqtai nazaridan eng ko‘p o‘rganilgan dorivor o‘simliklardan biri bo‘lib, uning gul xom ashyosi tarkibida triterpen saponinlar va triterpen spirtlari, ayniqsa faradiol mono- va diesterlari, flavonoidlar, karotinoidlar, efir moyi, polisaxaridlar, kumarinlar, fenol kislotalar, sterollar va boshqa biologik faol birikmalar to‘planishi aniqlanganligi sababli ushbu o‘simlikning yallig‘lanishga qarshi, yara bitkazuvchi, antioksidant, epitelizatsiyani tezlashtiruvchi, qisman antimikrob va shilliq qavatni himoyalovchi ta’sirlari ko‘p yo‘nalishli biologik asosga ega ekanligi ko‘rsatilgan. Xalq tabobatida tirnoqgulning qo‘llanish doirasi bundan kengroq bo‘lib, u damlama, tindirma, chayish eritmasi, kompress, surtma va yog‘li ekstrakt ko‘rinishida teri shikastlanishlari, stomatit, gingivit, kuyish, yengil dermatologik holatlar, ba’zan esa me’da-ichak bezovtaliklari va ayollar salomatligiga oid holatlarda ham ishlatilgan, biroq ichki qabul bilan bog‘liq ko‘plab an’anaviy yo‘nalishlar uchun klinik isbot darajasi topikal qo‘llanishga qaraganda nisbatan sustroq ekanligi qayd etiladi. [3], [5], [11].
Цель исследования – проанализировать психоэмоциональное состояние пациентов перед операцией удаления зуба и определить факторы, связанные с интенсивностью страха и его физиологическими проявлениями. В исследование включены 100 пациентов (42 мужчины и 58 женщин) в возрасте 21–55 лет, направленных на плановое хирургическое удаление зубов. Оценка эмоционального статуса проводилась с применением шкалы реактивной тревожности Спилбергера – Ханина и шкалы стоматологической тревожности Корха (Dental Anxiety Scale, DAS), а также с использованием дополнительных вопросов о предшествующем опыте лечения и субъективной оценке состояния полости рта. Одновременно регистрировались показатели артериального давления, частоты сердечных сокращений и сатурации кислорода; у пациентов с наиболее выраженной тревогой дополнительно определяли уровень катехоламинов в слюне. Установлено, что страх перед удалением зуба испытывает большинство пациентов, преимущественно в умеренной степени, однако у части обследованных он достигает уровня клинически выраженной стоматофобии. Более высокий уровень тревоги чаще отмечался у женщин и пациентов моложе 30 лет. Негативный опыт предыдущего лечения и неудовлетворённость состоянием зубов достоверно повышали показатели DAS. Эмоциональный стресс сопровождался увеличением артериального давления, учащением пульса и ростом концентрации стресс-гормонов в слюне; при отсутствии специальной коррекции данные изменения сохранялись во время и после вмешательства. Полученные результаты обосновывают необходимость обязательного скрининга психоэмоционального состояния пациентов перед хирургическими стоматологическими процедурами, выделения группы высокого риска по дентофобии и применения комплексных психологических и, при необходимости, медикаментозных методов коррекции. Внедрение таких мероприятий в стандарт подготовки к удалению зуба способствует повышению безопасности и качества стоматологической помощи, а также улучшает субъективное восприятие лечения пациентами.
Ushbu maqolada onomastikaning o‘ziga xos yo‘nalishi — "alamul-jins" (jins ismlari) tushunchasi Alisher Navoiyning "Tarixi anbiyo va hukamo" hamda "Munshaot" asarlari misolida tadqiq etiladi. Maqolada xususiy ismlarning umumlashtiruvchi nomlarga ko‘chishi, jamoaviy onomastik birliklarning shakllanishi va ularning badiiy matndagi funksiyalari tahlil qilingan.