Mazkur maqolada zyudo sport turining shakllanishi, texnik va taktik uslublari, ularni o‘rgatish metodikasi hamda sportchilarning jismoniy va ruhiy tayyorgarligiga ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Zyudoning asosiy texnik elementlari – yiqitish, ushlab turish, bo‘g‘ish va qaytarma usullar, ularning nazariy asoslari va amaliy ahamiyati bayon etilgan. Shuningdek, O‘zbekistonda zyudo sport turining rivojlanish bosqichlari va bugungi kundagi yutuqlari haqida ham ma’lumotlar keltirilgan.

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston tijorat banklarida valyuta pozitsiyasini boshqarish masalalari yoritilgan. Valyuta pozitsiyasining iqtisodiy mohiyati, uning bank faoliyatidagi o‘rni hamda milliy moliya tizimiga ta’siri chuqur tahlil qilingan. Shuningdek, tijorat banklari faoliyatida ochiq va yopiq valyuta pozitsiyalari, ular bilan bog‘liq risklar va ularni minimallashtirish usullari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot jarayonida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining normativ-huquqiy hujjatlari, xalqaro standartlar (Bazel qo‘mitasi tavsiyalari) hamda 2020–2024 yillar statistik ma’lumotlari asos qilib olingan. Natijada tijorat banklarida valyuta pozitsiyasini samarali boshqarishning asosiy yo‘llari sifatida natural hedging, derivativ instrumentlardan foydalanish, aktiv va majburiyatlarni diversifikatsiya qilish hamda ichki risk-menejment tizimini kuchaytirish zarurligi asoslab berilgan. Muallif tomonidan valyuta risklarini kamaytirish, xalqaro tajribalarni joriy etish va zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida monitoring tizimini rivojlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.

Ushbu maqola kremniyga ultrabinafsha (UV) nurlar taʼsirining elektrofizik xossalarga qanday oʻzgarishlar olib kelishini oʻrganadi. Unda kremniyning shakliga, nurlanish intensivligi va toʻlqin uzunligiga qarab UV nurlari turlicha taʼsir koʻrsatishi taʼkidlangan. Maqolada asosiy taʼsirlar, jumladan, fotoionizatsiya va fotoelektron emissiya hodisalari batafsil tushuntirilgan. Bundan tashqari, maqolada yuqori intensivlikdagi UV nurlarining kremniyning kristall panjarasidagi bogʻlanishlarni buzishi va optik singdirish (absorbtsiya)ni kuchaytirishi, bu esa elektron-kovak juftliklari hosil boʻlishiga olib kelishi ham koʻrsatilgan. Maqolaning ikkinchi qismida esa laboratoriya tajribasi tahlil qilinadi. Unda kremniy namunasiga UV nurlari tushirilishi natijasida namuna tarkibidagi kislorod va uglerod miqdorlarining oʻzgarishi oʻrganilgan. Grafiklar asosida kislorod konsentratsiyasining notekis, tebranuvchi tarzda oʻzgarishi koʻrsatilgan. Bu holat oksidlanish bilan bir qatorda yuzadan kislorodning ajralib chiqishi (desorpsiya) kabi murakkab jarayonlar bilan izohlanadi.

Ushbu maqolada tijorat banklarini soliqqa tortishning o‘ziga xos xususiyatlari hamda ichki audit tizimini takomillashtirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Banklarning soliq majburiyatlari odatiy xo‘jalik subyektlaridan farq qilishi, ularning daromad bazasi foizli daromadlar, komission to‘lovlar va moliyaviy operatsiyalardan shakllanishi yoritib berilgan. Shu bilan birga, foyda solig‘i, qo‘shilgan qiymat solig‘i, mol-mulk va yer solig‘i kabi asosiy soliqlar bank faoliyatidagi o‘rni bilan izohlangan. Xalqaro tajribada banklarga nisbatan qo‘llaniladigan maxsus soliqlar ham o‘rganilib, ularni milliy amaliyot bilan qiyosiy tahlil qilingan. Ichki auditning soliq intizomini ta’minlashdagi ahamiyati, mavjud muammolar – soliq qonunchiligining tez-tez o‘zgarishi, raqamli texnologiyalardan foydalanishdagi kamchiliklar va auditorlar malakasining yetarli emasligi ko‘rsatib o‘tilgan. Ichki auditni takomillashtirish yo‘nalishlari sifatida raqamli texnologiyalarni joriy etish, xalqaro standartlarga moslashtirish, auditorlar malakasini oshirish hamda shaffoflikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar berilgan. Maqola natijalari tijorat banklari faoliyatida soliqqa oid jarayonlarning samaradorligini oshirish, ichki audit tizimini kuchaytirish va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.

Ushbu tadqiqot oliy taʼlim muassasalarida (OTM) taʼlim loyihalarini boshqarish samaradorligini oshirish strategiyalarini oʻrganadi, bunda shu bilan birga ilgʻor xalqaro tajribaga asoslanadi. Tadqiqot resurs cheklovlari, noto'g'ri texnologik integratsiya, manfaatdor tomonlarning noto'g'ri taqsimlanishi kabi asosiy muammolar ko’rib chiqadi va bu esa loyihaning kechikishiga, byudjetning ortishiga va ixtiyoriy bo’lmagan natijalarga olib keladigan parchalangan boshqaruv yondashuvlari kabi asosiy muammolarni hal qiladi. 91 nafar ishtirokchi oʻrtasida soʻrov oʻtkazish, adabiyotlarni koʻrib chiqish va loyihalarni boshqarish tizimlarini qiyosiy tahlil qilish (masalan, PMBOK, Agile, PRINCE2) oʻz ichiga olgan aralash usullar yondashuvi orqali tadqiqot global va mahalliy miqyosda oliy taʼlim muassasalaridagi joriy amaliyotlarni baholaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, tuzilgan metodologiyalar, raqamli vositalar (masalan, O‘zbekistondagi HEMIS) va manfaatdor tomonlar hamkorligi resurslar taqsimotini optimallashtirish, samarasizliklarni kamaytirish va tashabbuslarni 2030 yilgacha bo‘lgan ta’lim strategiyasi kabi milliy islohotlar bilan uyg‘unlashtirish orqali loyiha muvaffaqiyatini oshirishi mumkin. Maqolada takroriy rejalashtirish va ma'lumotlarga asoslangan qarorlar qabul qilish kabi amaliy strategiyalar bilan bir qatorda loyihalarni boshqarish ko'nikmalarini majburiy o'qitish va samaradorlik ko'rsatkichlarini (KPI) qabul qilish kabi siyosat tavsiyalari taklif etiladi. Cheklovlar jug'rofiy yo'nalish va ma'lumotlarning mavjudligi, uzoq muddatli ta'sirlar va rivojlanayotgan texnologiyalar bo'yicha kelajakdagi tadqiqotlar uchun takliflarni o'z ichiga oladi. Oxir oqibat, tadqiqot yaxshi akademik natijalar va global raqobatbardoshlik uchun OTM boshqaruvini rivojlantirishga hissa qo'shadi.