Мақолада йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашнинг замонавий тизими комплекс ёндашув асосида таҳлил қилинади. Тизимнинг “архитектураси” — норматив-ҳуқуқий база, институционал бошқарув, инфратузилма хавфсизлиги, транспорт воситалари хавфсизлиги, ҳуқуқни қўллаш амалиёти, жамоатчилик иштирокини рағбатлантириш ҳамда ҳодисадан кейинги тиббий-реабилитация чоралари ўзаро боғлиқ элементлар сифатида ёритилади. Шунингдек, хавф омилларини бошқариш, маълумотларга асосланган қарор қабул қилиш, интеллектуал транспорт тизимлари (ITS), рақамли мониторинг ва “Vision Zero” тамойиллари доирасида ривожланиш тенденциялари очиб берилади. Муаллиф тизим самарадорлигини ошириш учун ҳуқуқий механизмларни такомиллаштириш, идоралараро мувофиқлаштириш, профилактика маданиятини кучайтириш ва KPI/аудитга асосланган баҳолаш мезонларини жорий этиш йўналишларини асослайди. Мақола натижалари йўл ҳаракати хавфсизлиги сиёсати, меъёрий-ҳуқуқий ислоҳотлар ва амалий бошқарув қарорлари учун илмий-амалий асос бўлиб хизмат қилади.

Mazkur mavzu xavfsiz turizmni ta’minlash hamda uning turizm tizimidagi o‘ziga xos xususiyatlarini ilmiy-amaliy nuqtayi nazardan asoslashga qaratilgan. Xavfsiz turizm turistik faoliyatning barqarorligi va ishonchliligini belgilovchi muhim omil bo‘lib, u turistning hayoti va sog‘lig‘i, mulkiy manfaatlari, huquq va erkinliklari, shuningdek turizm infratuzilmasi va qabul qiluvchi hududning jamoat tartibi, sanitariya-epidemiologik hamda ekologik barqarorligini himoya qilishni nazarda tutadi. Ushbu tushuncha faqat jismoniy xavfsizlik bilan cheklanmay, transport va yo‘l harakati xavfsizligi, axborot-kiber xavfsizlik, moliyaviy-huquqiy kafolatlar, xizmatlar sifati va favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik kabi komponentlarni ham qamrab oluvchi kompleks boshqaruv mexanizmi sifatida talqin etiladi. Mavzu doirasida xavflarni aniqlash, baholash, oldini olish, tezkor javob qaytarish, tiklash hamda monitoring kabi bosqichlarni o‘z ichiga olgan risk-menejment yondashuvi xavfsiz turizmning amaliy poydevori sifatida ko‘rsatiladi. Xulosa sifatida, xavfsiz turizmni ta’minlash davlat organlari, xususiy sektor va jamoatchilik hamkorligida standartlar, profilaktika va zamonaviy texnologiyalar orqali amalga oshiriladigan integratsiyalashgan tizim ekani ta’kidlanadi.

Мазкур мавзуда қўриқланадиган объектлар ҳудудида қўриқлаш хизматининг ҳуқуқбузарликларни олдини олиш фаолиятини такомиллаштириш истиқболлари ташкилий-ҳуқуқий, кадрлар, технологик ва бошқарув омиллари кесимида ёритилади. Профилактика фаолияти объект хавфсизлигини таъминлаш, режим талабларига риоя этилишини назорат қилиш, мулк ва моддий бойликларни муҳофаза қилиш, хавф омилларини барвақт аниқлаш ва нейтраллаштириш, шунингдек фавқулодда ҳолатларда тезкор жавоб қайтаришга қаратилган комплекс чора-тадбирлар мажмуи сифатида талқин этилади. Таҳлилда истиқболли йўналишлар сифатида: ваколат ва масъулиятни аниқ белгилаш, стандарт операцион процедуралар (SOP)ни жорий этиш, рискка асосланган профилактик режалаштириш, ахборот алмашинувини рақамлаштириш, видеокузатув ва сигнализация тизимларини интеллектуал таҳлил (антиинтрузия, антифрод, perimeter monitoring) билан уйғунлаштириш, ходимларнинг касбий тайёргарлиги ва хизмат маданиятини ошириш, идоралараро ҳамкорлик ва тезкор алоқа каналларини мустаҳкамлаш каби чоралар асосланади. Хулоса сифатида, профилактика самарадорлиги “режим–технология–инсон омили–назорат” интеграцияси орқали таъминланиши ҳамда натижадорлик KPI ва аудит тизими билан баҳоланиши зарурлиги таъкидланади.

Мақолада гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланиши билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар жамоат хавфсизлиги ва аҳоли саломатлигига қаратилган юқори латент, динамик ўзгарувчан таҳдид сифатида таҳлил қилинади. Мазкур тоифадаги қилмишларнинг ижтимоий хавфлилиги фақат содир этилган ҳаракат оқибати билан эмас, балки унинг занжирсимон салбий таъсири — ижтимоий барқарорлик, иқтисодий салоҳият ва криминоген вазиятга кўрсатадиган кўламли таъсири билан баҳоланиши асосланади. Шунингдек, рақамли коммуникациялар ва “контактсиз” тарқатиш усулларининг кенгайиши ҳуқуқбузарликларнинг механизмини ўзгартириб, квалификация ва далиллаш жараёнларини мураккаблаштираётгани очиб берилади. Муаллифлик ёндашуви сифатида “гиёҳвандлик билан боғлиқ ҳуқуқбузарлик” тушунчасини ахборот-коммуникация технологиялари, интернет муҳити ва крипто-активлар орқали амалга ошириладиган ҳаракатлар билан кенгайтириш зарурати илгари сурилади. Мақолада ҳуқуқий табиати, объектив томони (тайёрлаш, сақлаш, ташиш, ўтказиш ва ҳ.к.), субъект хусусиятлари ҳамда рақамли макондаги “кибер-наркосавдо” элементларини қамраб олган тасниф таклиф этилиб, унинг профилактик бошқарув (risk management) ва таргетли чора-тадбирларни белгилашдаги амалий аҳамияти ёритилади

В статье исследуются особенности интеграции ESG-отчетности и международных стандартов финансовой отчетности (МСФО) в системе корпоративной отчетности компаний Республики Узбекистан. Рассматриваются теоретические основы ESG-подхода, международные стандарты устойчивой отчетности и их взаимосвязь с финансовой отчетностью по МСФО. На основе статистических данных и сравнительного анализа исследованы современные тенденции развития ESG-отчетности в корпоративном секторе страны. Предложена модель интеграции финансовой и нефинансовой отчетности, направленная на повышение прозрачности бизнеса и инвестиционной привлекательности компаний.