HISSIYOTLAR, STRESS VA DEPRESSIYA: PSIXOLOGIK TAHLIL VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR

Mazkur maqolada hissiyotlar, stress va depressiya tushunchalarining psixologik mohiyati, ularning inson ruhiy salomatligiga ta’siri hamda o‘zaro bog‘liqligi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, stress va depressiyaning kelib chiqish sabablari, asosiy belgilari, oldini olish choralari hamda psixologik yordam ko‘rsatishning zamonaviy usullari yoritilgan. Maqolada stressning neyrofiziologik mexanizmlari, xususan, gipotalamus-gipofiz-buyrak usti bezi o‘qi (HPA o‘qi), kortizol va ayrim neyrotransmitterlarning roli haqida ma’lumotlar keltirilgan. Depressiyaning biologik, psixologik va ijtimoiy omillarning o‘zaro ta’siri natijasida yuzaga kelishini ifodalovchi biopsixosotsial yondashuvga alohida e’tibor qaratilgan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, hissiyotlarni boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish, stressni samarali boshqarish, sog‘lom turmush tarziga rioya qilish va o‘z vaqtida psixologik yordam olish ruhiy salomatlikni mustahkamlash hamda depressiv holatlarning oldini olishda muhim ahamiyatga ega.


07.09.2026 Volume Issue View more Download
O‘ZBEKISTONDA BANK SEKTORINI RAQAMLI TRANSFORMATSIYA QILISH VA MOLIYAVIY INKLYUZIYANI RIVOJLANTIRISH

Ushbu maqolada O‘zbekistonda bank sektorining raqamli transformatsiyasi, uning moliyaviy inklyuziyani kengaytirish va iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirishdagi o‘rni kompleks tahlil qilingan. Tadqiqotda Jahon bankining Global Findex ma’lumotlar bazasi, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining statistik ma’lumotlari hamda mamlakatda fintech va raqamli bank xizmatlarining rivojlanishiga oid so‘nggi ma’lumotlardan foydalanilgan. Raqamli texnologiyalarning bank faoliyatiga jadal integratsiyalashuvi natijasida bank hisobvaraqlariga egalik qilish, raqamli to‘lovlardan foydalanish, masofaviy bank xizmatlari, mobil banking va fintech asosidagi moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatlari sezilarli darajada kengayib bormoqda. Xususan, O‘zbekistonda fintech ekotizimining rivojlanishi, raqamli bank xizmatlari foydalanuvchilari sonining ortishi va Milliy tezkor to‘lov tizimining kengayishi moliyaviy xizmatlarning aholiga yanada tezkor, qulay va nisbatan arzon shaklda yetkazib berilishiga xizmat qilmoqda. Tadqiqot natijalari raqamli transformatsiya moliyaviy inklyuziyani rivojlantirishning muhim omili ekanligini ko‘rsatadi. Raqamli bank xizmatlari tranzaksiya xarajatlarini kamaytirish, aholining chekka hududlarda moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish, mikro va kichik biznes subyektlarining moliyaviy resurslarga kirishini yaxshilash hamda iqtisodiy faoliyatning shaffofligini oshirish orqali iqtisodiy o‘sishga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu bilan birga, raqamli infratuzilmaning hududlar bo‘yicha notekis rivojlanishi, aholining raqamli va moliyaviy savodxonligi darajasidagi tafovutlar, kiberxavfsizlik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish hamda ayrim me’yoriy-huquqiy cheklovlar moliyaviy inklyuziyaning to‘liq ta’minlanishiga to‘sqinlik qilayotgan asosiy omillar sifatida aniqlangan. Maqolada O‘zbekiston bank sektorining raqamli transformatsiyasini yanada jadallashtirish, fintech va tijorat banklari hamkorligini rivojlantirish, raqamli infratuzilmani takomillashtirish hamda aholining raqamli moliyaviy savodxonligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.


29.08.2026 Volume Issue View more Download
O‘ZBEKISTON KORPORATIV SEKTORIDA AGILE BOSHQARUVGA O‘TISH: INSTITUTSIONAL MUAMMOLAR VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI

Ushbu maqolada O‘zbekiston korporativ sektorida Agile boshqaruv metodologiyasiga o‘tish jarayonining institutsional muammolari va rivojlanish istiqbollari kompleks tahlil qilingan. Tadqiqotda xalqaro Agile transformatsiya tajribalari, O‘zbekiston korporatsiyalarining tashkiliy tuzilmasi va boshqaruv madaniyati xususiyatlari, shuningdek, so‘nggi yillarda mamlakatda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar doirasida korporativ boshqaruvni takomillashtirishga oid ma’lumotlardan foydalanilgan. Agile metodologiyasining jahon tajribasida korporativ boshqaruv samaradorligini oshirish, bozor o‘zgarishlariga tez moslashish va innovatsion rivojlanishni rag‘batlantirishdagi ijobiy natijalari keng e’tirof etilgan bo‘lsa-da, O‘zbekiston sharoitida ushbu metodologiyani joriy etish o‘ziga xos institutsional to‘siqlar bilan duch kelmoqda. Xususan, qat’iy ierarxik boshqaruv an’analari, qarorlarni markazlashtirilgan holda qabul qilish amaliyoti, me’yoriy-huquqiy bazaning moslashuvchan boshqaruv usullariga tayyor emasligi, byudjetlashtirish va moliyaviy rejalashtirish tizimining qattiqligi, shuningdek, boshqaruv kadrlarining Agile tamoyillari bo‘yicha yetarli metodologik tayyorgarlikka ega emasligi asosiy institutsional to‘siqlar sifatida aniqlangan. Tadqiqot natijalari Agile boshqaruvga o‘tishning muvaffaqiyati faqat texnik jarayonlarni o‘zgartirish bilan emas, balki tashkiliy madaniyat, rahbarlik uslubi, xodimlarning motivatsion tizimi va boshqaruv falsafasini tubdan qayta ko‘rib chiqish bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi. Maqolada Skandinaviya mamlakatlari, Singapur va Hindistonning Agile transformatsiya tajribalari tahlil qilinib, ularni O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, Agile’ni bosqichma-bosqich joriy etish, pilot loyihalar orqali tajriba sinovi, gibrid (aralash) boshqaruv modellarini qo‘llash, rahbarlar va xodimlarni tizimli o‘qitish hamda transformatsiya muvaffaqiyatini baholashning yangi KPI tizimini ishlab chiqish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.


29.08.2026 Volume Issue View more Download
GÚL SÓZINIŃ LEKSIKA-SEMANTIKALÍQ ÓZGESHELIKLERI

Bul maqalada gúl sóziniń leksika-semantikalıq ózgeshelikleri arnawlı ilimiy izertlewler tiykarında analizlendi hám qaraqalpaq tiline tán tárepleri de aytıp ótildi. «Gúl» semantikalıq maydanına kiriwshi bir qatar birliklerdiń etimologiyalıq ózgeshelikleri de talqılandı.


29.08.2026 Volume Issue View more Download
COMPARATIVE ANALYSIS OF ENGLISH PHRASAL VERBS

English phrasal verbs are an important feature of the English lexical and grammatical system. They consist mainly of a verb combined with an adverbial particle or, in some cases, a particle and a preposition. Phrasal verbs such as give up, look after, find out, and take off are extremely common in everyday English and are particularly significant for learners who want to achieve natural and fluent communication. At the same time, they are difficult to understand and use because their meanings are not always predictable from the meanings of their individual components. This paper presents a comparative analysis of English phrasal verbs, focusing on their structural, syntactic, semantic, and functional characteristics. It also considers the relationship between phrasal verbs and their equivalents in other linguistic systems, particularly languages that tend to express verbal meanings through prefixes or single lexical verbs. The analysis demonstrates that phrasal verbs can have literal, semi-transparent, and idiomatic meanings and can function according to different syntactic patterns. Particular attention is given to separable and inseparable phrasal verbs, transitive and intransitive constructions, and difficulties associated with their translation and acquisition. The study concludes that understanding phrasal verbs requires learners to develop both vocabulary and grammatical awareness. Their systematic study is therefore essential for effective English-language learning, translation, and communication.


29.08.2026 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor