HARBIY SOHADA KADRLARNI SARALASH TIZIMINI RAQAMLASHTIRISH: YAGONA MA'LUMOTLAR BAZASI VA SUN'IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA KADRLAR BOSHQARUVINI TAKOMILLASHTIRISH

Zamonaviy qurolli toʻqnashuvlarning texnologik murakkablashuvi qurolli kuchlar toʻldirishi lozim boʻlgan mutaxassisliklar doirasini kengaytirdi va notoʻgʻri tayinlov narxini oshirdi. Shunga qaramay, resurslari cheklangan koʻpgina davlatlarda kadrlarni saralash hanuzgacha qogʻoz shaxsiy ishlar, tarqoq idoraviy registrlar va ekspert-intuitiv baholashga tayanadi. Tadqiqot maqsadi — sunʼiy intellekt va yagona elektron kadrlar bazasini harbiy kadrlar boshqaruviga joriy etishning konseptual modeli hamda formal algoritmini ishlab chiqish. Ish Design Science Research paradigmasi asosida bajarilib, uch amalni birlashtiradi: 2020–2026-yillardagi 24 ta manbaning tizimli tahlili; AQSh, NATO, Janubiy Koreya, Singapur va Isroil tajribasining olti oʻlchov boʻyicha qiyosiy benchmarkingi; mezonli ekspert protokoli orqali baholanadigan artefaktni loyihalash. Natijada MIL-AIHRM besh qatlamli arxitekturasi va MIL-HRA oʻn qadamli algoritmi taklif etiladi. Yangilik risklarni prognozlashni alohida modul emas, reyting funksiyasining ayiruvchi hadi sifatida talqin qilishda va katta maʼlumotlar toʻplamiga ega boʻlmagan muassasalar uchun moslashtirilgan raqamlashtirish yoʻlini asoslashda namoyon boʻladi.


07.08.2026 Volume Issue View more Download
QO‘L JANGI SPORTIDA TEXNIK-TAKTIK TAYYORGARLIKNING MUSOBAQA NATIJALARIGA TA’SIRI

Mazkur maqolada qo‘l jangi sportida texnik-taktik tayyorgarlikning sportchilarning musobaqa natijalariga ta'siri ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida sportchilarning texnik usullarni bajarish sifati, taktik qaror qabul qilish tezligi va musobaqa jarayonidagi harakat samaradorligi baholandi. Pedagogik tajriba asosida ishlab chiqilgan mashg‘ulot metodikasining sportchilarning texnik-taktik tayyorgarligiga hamda musobaqa faoliyati samaradorligiga ta'siri matematik-statistik usullar yordamida tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari texnik-taktik tayyorgarlikni takomillashtirish sportchilarning musobaqa faoliyati samaradorligini sezilarli darajada oshirishini ko‘rsatdi.


07.08.2026 Volume Issue View more Download
QO‘L JANGI SPORTI BILAN SHUG'ULLANUVCHI SPORTCHILARDA MAXSUS KUCH SIFATLARINI RIVOJLANTIRISHNING SAMARALI USULLARI

Mazkur maqolada qo‘l jangi sporti bilan shug‘ullanuvchi qiz sportchilarda maxsus kuch sifatlarini rivojlantirishning samarali usullari ilmiy jihatdan yoritilgan. Tadqiqot davomida 16 nafar sportchi ishtirokida pedagogik tajriba tashkil etilib, tajriba va nazorat guruhlari shakllantirildi. Sportchilarning maxsus kuch sifatlari 30 soniyada maksimal tezlikda to‘g‘ri musht zarbalari soni, 1 daqiqada qo‘llarni bukib-yozish hamda turgan joydan uzunlikka sakrash testlari orqali baholandi. Tajriba guruhi uchun ishlab chiqilgan maxsus mashqlar majmuasi mashg‘ulot jarayoniga joriy etildi va uning samaradorligi matematik-statistik usullar yordamida tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari tavsiya etilgan metodika sportchilarning maxsus kuch sifatlarini rivojlantirishda samarali ekanligini ko‘rsatdi.


07.08.2026 Volume Issue View more Download
HARBIY SOHADA KADRLAR BILAN ISHLASH TIZIMINI AVTOMATLASHTIRISHNING SAMARADORLIGI VA SUN'IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH ISTIQBOLLARI

Harbiy tashkilotlarda kadrlar bilan ishlashni avtomatlashtirish odatda intuitiv dalillar — qogʻozning kamayishi, hisobotning tezlashishi — bilan asoslanadi, ammo haqiqiy yutuq oʻlchanmay qoladi; sunʼiy intellekt esa jarayonlarning unga tayyorligi baholanmasdan muhokama qilinadi. Tadqiqot shu ikki boʻshliqni toʻldirishga qaratilgan. Uning maqsadi — kadrlar tizimini avtomatlashtirish samaradorligini oʻlchash vositasini yaratish va shu asosda sunʼiy intellektni joriy etishning bosqichli yoʻlini asoslashdir. Ish aralash dizaynda bajarilib, 2020–2026-yillardagi 23 ta manbaning tizimli tahlili, sakkizta asosiy kadrlar funksiyasining jarayonli dekompozitsiyasi va koʻp mezonli baholash metodologiyasini birlashtiradi. Uchta natija taqdim etiladi: MIL-AMM — avtomatlashtirish darajasi elektron bajariladigan jarayonlar ulushi bilan oʻlchanadigan besh darajali yetuklik modeli, unda D3 darajasi har qanday AI moduli uchun minimal shart deb belgilanadi; MIL-AEF — oʻn ikki indikatorni integral samaradorlik indeksi E ga jamlovchi toʻrt guruhli baholash ramkasi; va sunʼiy intellektni joriy etishning uch ufqli istiqbol tahlili. Yangilik avtomatlashtirish samaradorligi bilan AI ga tayyorlikni yagona oʻlchanadigan konstruktga bogʻlashda namoyon boʻladi: AI ni joriy etish qarori ekspert taassurotidan emas, oʻlchangan indeksdan kelib chiqadi.


07.08.2026 Volume Issue View more Download
PALLADIY AJRATILGANDAN SO‘NG G-58I KATALIZATORI Γ-AL2O3 TASHUVCHISINING FAZAVIY VA G‘OVAK TUZILMASINI BAHOLASH

Ishlatilgan G-58I katalizatoridan palladiy oksidlovchi-xloridli eritish usulida ajratilgandan keyin qolgan γ-Al₂O₃ tashuvchisining fazaviy, morfologik va teksturaviy holatini baholash metodologiyasi ishlab chiqildi. Rentgen difraksiyasi, BET adsorbsiya usuli, SEM/EDS, granulometrik va mexanik sinovlar asosida tashuvchining qayta foydalanishga yaroqlilik mezonlari taklif qilindi. Optimal eritish rejimida γ-Al₂O₃ ning asosiy fazaviy belgilari va granulalar skeletini saqlash, palladiy qoldig‘ini kamaytirish hamda sirtni qayta faollashtirish imkoniyati asoslandi.


30.07.2026 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor