В данной статье рассматривается вопрос формирования когнитивной компетенции у учащихся в процессе обучения родному языку, а именно – принципы и технологии формирования когнитивной компетенции. При обсуждении принципов формирования когнитивной компетенции особое внимание уделяется коммуникативному подходу, компетентностному подходу, а также лингвистическим, психолингвистическим и методическим принципам коммуникативно-когнитивных методов, занимающих важное место в национальной и мировой методиках, на основе которых проведен анализ и дана оценка научным исследованиям. Дана рекомендация по подготовительному этапу формирования когнитивной компетенции учащихся с использованием таких типов упражнений, как имитационные, трансформационные и коммуникативные.

Mazkur maqolada davlatning inson huquqlarini ta’minlashdagi asosiy majburiyatlari va Konstitutsiyaning inson manfaatlariga xizmat qilishdagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqotda konstitutsiyaviy tamoyillar, xalqaro majburiyatlar va davlatning ichki siyosatidagi inson huquqlarini himoya qilish mexanizmlari tahlil qilinadi. Konstitutsiya inson manfaatlarini kafolatlovchi asosiy hujjat ekanligi, uning hayotga tatbiq etilishi jarayonlari misollar orqali yoritiladi. Shuningdek, sud tizimi va huquqiy davlat tamoyillarining inson huquqlarini ta'minlashdagi o‘rni ham tahlil qilingan.

Mazkur maqolada sport etikasi tushunchasi, uning shakllanishi va zamonaviy sportda tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Sportda adolat, halollik, raqibga hurmat, o‘zini tutish madaniyati kabi etik qadriyatlarning ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, professional sportchilarning, murabbiylar va sport muassasalarining axloqiy mas’uliyati, dopingdan foydalanish, korrupsiya va zo‘ravonlik holatlariga qarshi kurashish zarurati ilmiy-nazariy jihatdan asoslab berilgan. Maqolada sport etikasi nafaqat sportchilar, balki butun jamiyatning madaniy rivojlanishiga xizmat qiluvchi muhim omil sifatida ko‘rsatilgan. Muallif sport etikasi masalalarini yoritishda xorijiy tajribalar va xalqaro sport tashkilotlarining me’yoriy hujjatlariga ham murojaat qiladi.

Mazkur maqolada ingliz sayyohi va tadqiqotchisi A. Byornsning ma’lumotlari asosida XIX asr o‘rtalarida Buxoro amirligidagi savdo holati yoritiladi. O‘sha davrda Buxoro Rossiya imperiyasi bilan faol iqtisodiy aloqalarni yo‘lga qo‘ygan bo‘lib, bu davlat uning asosiy tashqi savdo hamkoriga aylangan edi. Biroq Angliya o‘zining mintaqadagi ta’sirini saqlab qolish maqsadida Rossiyaning Buxoro bilan savdosiga to‘sqinlik qilish uchun jiddiy harakatlar qilgan. Jumladan, ingliz tovarlari Shimoliy Hindiston, Xitoy, Fors va Afg‘onistonda asta-sekin rus mahsulotlarini bozordan siqib chiqara boshlagan. A.Byornsning yozishicha, XIX asrning birinchi yarmida Buxoro amirligida savdo aloqalari o‘z taraqqiyotining eng yuqori cho‘qqisiga yetgan. Davlat siyosati ichki va tashqi savdoni rivojlantirishga faol ko‘maklashgan. Buxorodagi bozoru karvonsaroylar, Buyuk ipak yo‘li orqali shakllangan yo‘nalishlar savdo markazi sifatida katta ahamiyat kasb etgan. Mahalliy hokimiyatlar tomonidan bozor narxlari qat’iy nazorat ostida ushlab turilgan, bu esa davlat tomonidan iqtisodiy jarayonlarga bo‘lgan faol aralashuvni ko‘rsatadi. Buxoroga Yevropa, Hindiston, Xitoy va Forsdan savdogarlar oqib kelgan, bu esa shaharning Markaziy Osiyodagi yirik iqtisodiy markazlardan biriga aylanishiga olib kelgan. A.Byorns Buxoro amirligining XIX asr birinchi yarmidagi ijtimoiy-iqtisodiy holatini chuqur o‘rgangan ilk g‘arb tadqiqotchilaridan biri hisoblanadi. Uning kuzatuvlari mintaqaviy va xalqaro savdo aloqalarini, yirik davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy raqobatni hamda amirlikning ichki iqtisodiy siyosatini anglash uchun muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.

Мақолада солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича қарздорликларни камайтиришнинг хориж тажрибаси келтирилган. Шунингдек, солиқ қарзини қисқартишда илғор хориж тажрибаси ва амалиётининг ижобий жиҳатлари тадқиқ этилиб, уларни мамлакатимиз солиқ маъмурчилигида қўллаш имкониятлари юзасидан таклифлар ишлаб чиқилган.