Ushbu maqolada adib Shukur Xolmirzayevning ijodkorlik mahorati, “Odam”, “Ota yurt”, “Ot egasi” hikoyalaridagi hayot manzarasi, insonlar taqdiri, ular qalbidagi ruhiy kechinmalar va falsafiy mushohadalar tadqiq etildi.

This article explores how artificial intelligence (AI) is revolutionizing credit risk assessment in financial technology (Fintech) lending platforms. By analyzing large datasets in real-time, AI systems enhance accuracy, reduce bias, and expand access to credit. The research incorporates global insights from organizations like the IMF, World Bank, and BIS, along with examples from emerging Fintech ecosystems, including Uzbekistan. The paper also examines regulatory challenges, data privacy concerns, and practical recommendations for implementing AI in a responsible and inclusive way.

Ushbu ilmiy maqola O‘zbekiston Respublikasi bank tizimida zamonaviy raqamli transformatsiya jarayonlari doirasida “Open Banking” — ochiq bank xizmatlari modelining joriy etilishi va rivojlanish istiqbollarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada avvalo Open Banking modelining nazariy mohiyati, funksional komponentlari, global moliyaviy texnologiyalar bilan aloqasi va mijoz markazlashgan yondashuvga asoslanganligi chuqur tahlil qilinadi. Xususan, Yevropa Ittifoqida PSD2 direktivasi asosida shakllangan tizim, Osiyo mamlakatlarida bank-fintech integratsiyasi va AQShda bozor asosida rivojlangan ochiq moliyaviy ekotizim misollarida xalqaro amaliyot o‘rganiladi. O‘zbekiston kontekstida Open Banking’ning huquqiy asoslari, infratuzilmaviy tayyorgarlik holati, Markaziy bank tomonidan olib borilayotgan raqamli moliya siyosatlari, shuningdek, tijorat banklarining — jumladan “O‘zmilliybank” AJning — raqamli platformalarga o‘tish tajribasi muhokama qilinadi. Mijoz ma’lumotlarini himoya qilish, kiberxavfsizlik, API almashinuvi, fintech startaplar bilan hamkorlik va banklararo raqobat kabi elementlar tizimli tarzda tahlil etiladi.

Korxona faoliyatining samaradorligi va uzoq muddatli raqobatbardoshligini ta’minlashda uning moliyaviy holatini tahlil qilish va barqarorlik darajasini aniqlash muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada korxonalarda moliyaviy holatni kompleks baholash metodikasi, tahliliy ko‘rsatkichlar tizimi hamda moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash yo‘llari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan o‘rganilgan. Xususan, likvidlik, to‘lovga qobiliyatlilik, foydalilik va kapital tuzilmasi bilan bog‘liq asosiy ko‘rsatkichlar asosida korxona moliyaviy holatining har tomonlama tahlili olib borilgan. Shuningdek, ichki boshqaruvdagi xatoliklar, makroiqtisodiy omillar va moliyaviy muhitdagi beqarorlik korxona barqarorligiga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil etilgan. Maqolada moliyaviy barqarorlikni oshirish uchun kapital strukturasini diversifikatsiyalash, naqd pul oqimlarini prognozlash, moliyaviy risklarni minimallashtirish, zamonaviy raqamli boshqaruv tizimlarini joriy etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari moliyaviy tahlil jarayonida qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan amaliy vositalar va strategik yondashuvlarni shakllantirishda asos bo‘lib xizmat qiladi. Mazkur ish kichik va o‘rta biznes subyektlari, yirik ishlab chiqaruvchilar hamda investitsiya muassasalari uchun foydali metodologik manba sifatida tavsiya etiladi.

Ushbu maqolada banklarning xalqaro hisob-kitob operatsiyalarini takomillashtirish masalalari chuqur tahlil etilgan bo‘lib, ayniqsa “Oʻzsanoatqurilishbank” ATB misolida amaliy jarayonlar yoritilgan. Xalqaro hisob-kitoblar tizimining asosiy shakllari — SWIFT tizimi orqali o‘tkazmalar, akkreditivlar, inkasso, valyuta konversiyasi va korrespondent banklar bilan hisob-kitoblar bank faoliyatining global integratsiyadagi asosiy tarkibiy qismlari sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada xalqaro hisob-kitoblarning samaradorligini oshirish, raqamli texnologiyalarni joriy etish, to‘lovlar tezligini oshirish, komplayens talablariga muvofiqlikni kuchaytirish va mijozlar uchun qulay interfeyslar yaratish bo‘yicha takliflar berilgan. Tadqiqot natijalari Oʻzbekiston bank tizimidagi raqamli islohotlar kontekstida “Oʻzsanoatqurilishbank” tajribasi asosida amaliy qiymatga ega bo‘lgan xulosalar shaklida bayon etilgan.