Mazkur maqolada buyuk mutafakkir Alisher Navoiy ijodining yuksak namunasi bo‘lgan “Lison ut-tayr” dostoni va undagi “Shayx Sa’non” hikoyati tahlil qilinib, undagi tasavvufiy g‘oyalar yoritilgan. Asarda insonning ma’naviy kamolot sari yo‘li, Haqqa yetishish bosqichlari hamda ruhiy poklanish jarayonlari tasavvuf falsafasi asosida talqin etiladi. Bundan tashqari maqolada Alisher Navoiyning tasavvuf va uning naqshbandiya ta’limotidagi o‘ziga xos qarashlariga ahamiyat berilgan. Asar kompozitsiyasining o‘ziga xosligiga diqqat qaratilib, undagi har bir detall Alisher Navoiyning, eng avvalo, islomiy, so‘ngra tasavvufiy dunyoqarashini o‘zida aks etgani tahlillar orqali asoslangan.

Bugungi rivojlanib borayotgan adabiyotimizda ko‘plab ijodkorlarning o‘ziga xos o‘rni bor. Ularning har biri adabiyotimiz uchun ahamiyatlidir. Ushbu maqolamizda Abdulvohid Burhonov hayot faoliyati, ijodiy ishlari haqida ma’lumotlarga ega bo‘lamiz. Uning ijtimoiy faolligi, ijodi va shaxsiy qarashlari haqida ma’lumotlarga ega bo‘lamiz.

Ushbu maqola xamsachili anʼanasini davom ettirgan Xazrat Alisher Navoiy "Xamsa" sidagi boblarda Salaflarning taʼrifi haqida. Xamsachilikda ulkan iz qoldirgan, barchamizga maʼlum va mashhur uchta shoir Abdurahmon Jomiy, Nizomiy Ganjaviy va Xusrav Dehlaviy vasfida yozilgan boblarning bir-biridan farqli jihatlari, qaysi dostonda qanday taʼriflanganligi keltirib oʻtiladi. Navoiy har bir dostonida har bir Salaf haqida turli fikrlarni bayon etadi va hech biri takrorlanmaydi.

Maqolada asli afg‘onistonlik bo‘lgan yozuvchi Xolid Husayniy hayoti va ijodi, asarlaridagi o‘ziga xoslik haqida so‘z boradi. Maqoladan ko‘zlangan maqsad, o‘zbek kitobxonlariga Xolid Husayniy asarlarining dunyoga kelish sabablari va asar voqealari yozuvchi hayoti bilan qanchalar bog‘liq ekanligini ko‘rsatib berish hamda, “Shamol ortidan yugurib” asarini biografik metodga ko‘ra tahlil qilishdan iborat. O‘zbek kitobxonlari orasida Xolid Husayniy asarlari haqida yaxlit, teran tushunchalarni uyg‘otish va uning asarlari bilan yaqindan tanishtirish.

Ushbu maqolada Abdulla Avloniyning “Turkiy guliston yoxud axloq” asarining falsafiy mazmuni va strukturaviy tahlili amalga oshiriladi. Asarda ilgari surilgan axloqiy, ilmiy va insonparvarlik g‘oyalari, shuningdek, asarning tuzilishi, kompozitsion birliklari, til va uslub jihatidan o‘ziga xosligi ilmiy nuqtayi nazardan yoritiladi. Tadqiqotda Avloniy qarashlarining ijtimoiy-madaniy muhit bilan bog‘liqligi, uning ma’naviy merosi va zamonaviy tarbiya jarayonidagi ahamiyati ko‘rsatib beriladi.