Qon organizmning eng muhim to’qimalaridan biridir. Qon, limfa va to’qimalar aro suyuqligi organizmning ichki muhitini tashkil qiladi. Organizmning barcha to’qima va hujayralari fizik-kimyoviy xossalari va tarkibi nisbatan doimiy bo’ladigan ana shu suyuqliklarning muhitidagina normal yashay oladi. Issiq qonli (gomoyoterm) hayvonlar qoni uzoq davom etgan evolyutsiya mahsulidir. Oddiy bir hujayrali hayvonlarda qon yo’q. Ular hayoti uchun zarur moddalarni hujayra po’sti orqali oladi, chiqindi keraksiz moddalarni ham ana shu yo’l orqali chiqarib tashlaydi. Zoologik silsilaning pastki bosqichlarida turadigan hayvonlarning tomirlari ichida suvsimon suyuqlik-gidrolimfa oqadi. Uning tarkibida oqsillar va boshqa azotli moddalar kam bo’ladi. Bir muncha yuqoriroq taraqqiy etgan hayvonlarda gemolimfa paydo bo’ladi.

Ikkinchi jahon urushidan so‘ng Yaponiya vayronaga aylangan davlatlardan biri edi. Ammo oradan atigi 20–30 yil o‘tgach, bu mamlakat jahonning yetakchi iqtisodiyotlari safidan joy oldi. Bu holat tarixda “Yapon mo‘jizasi” nomi bilan tilga olinadi. Ushbu mo‘jiza nafaqat iqtisodiy yuksalishni, balki siyosiy va madaniy jihatdan ham taraqqiy etgan model bo‘lib, u dunyo tarixida chuqur iz qoldirgan

Onkologiya sohasida saratonni erta aniqlash muhim ahamiyatga ega, chunki erta aniqlangan holatlar davolash imkoniyatlarini sezilarli darajada oshiradi. Ushbu jarayonda bir qator usullar qo‘llaniladi, jumladan, profilaktik tekshiruvlar va skreening. Qon tahlillari va genomik testlar orqali saratonga oid biomarkerlar aniqlanadi. Ultrasonografiya, magnit-rezonans tomografiya (MRT) va kompyuter tomografiyasi (KT) kabi imaging usullari yordamida ichki organlardagi o‘zgarishlar kuzatiladi. Simptomlar, masalan, og‘riq va massalarning o‘zgarishi ham diqqatga sazovor. Oila tarixi va genetik predispozitsiya ham e’tiborga olinishi zarur. Barcha ushbu usullar oʻzaro birlashib, onkologlar va sog‘liqni saqlash mutaxassislari tomonidan samarali tasdiqlash va davolash strategiyalarini amalga oshirishga yordam beradi.

Yurak qon-tomir tizimi kasalliklari inson salomatligi uchun xavf-xatar manbai bo'lib, ularning orasida yurak porog'lari va gipertoniya alohida o'rin oladi. Yurak porog'lari yurak faoliyatining buzilishi natijasida yuzaga keladigan holat bo'lib, u yurak to'qimalarining qoniqarsiz ta'minlanishi, yurakning ishlash qobiliyatining pasayishi bilan kechadi. Gipertoniya, yoki arterial bosimning doimiy ko'tarilishi esa, yurak va qon tomirlarga katta yuk tushuradi, ularning patologiyasiga olib keladi. Ushbu kasalliklarning profilaktikasi va davosi uchun to'g'ri diagnoz qo'yish, sog'lom turmush tarzini niyat qilish, dori-darmonlarni oqilona qabul qilish muhimdir. Maqola yakunida yurak qon-tomir kasalliklarining oldini olish bo'yicha tavsiyalar beriladi va ularning suiste'mol qilish asoratlarining oldini olishga qaratilgan amaliy maslahatlar keltiriladi.

Qalqonsimon bez xiqildoq qalqonsimon tog’ayi ustida, bo’yinning oldingi yuzasida joylashgan. Qalqonsimon bez bo’yincha bilan birikkan 2 bo’lakdan iborat. Massasi taxminan 30 gr keladi. Qalqonsimon bez tiroksin gormoni ishlab chiqaradi. Tiroksin tarkibiga yod kirib, u qalqonsimon bezga tashqaridan (bu yerga qon oqimi bilan keltiriladi), oziq-ovqat mahsulotlari va ichimlik suvdan tushadi. Qalqonsimon bez moddalar almashinuviga ta’sir qiladi: normaga nisbatan ko’p miqdorda tiroksin ishlab chiqarilishi modda almashinuvining normal bo’lmagan oshib ketishiga olib keladi. Qalqonsimon bez funksiyasi pasayib ketganda va bu gormon yetarlicha ishlanmaganda, aksincha, moddalar almashinuvi pasayadi.