Мазкур мақолада нотўлиқ оилаларда ўсган болаларда шахсий масъулият ва эмпатия ҳиссини шакллантириш масаласи ижтимоий-педагогик нуқтаи назардан таҳлил қилинган. Ота ёки онасиз муҳитда вояга етаётган болаларда руҳий ҳимоясизлик, ҳиссий номувозанатлик ва ижтимоий муносабатлардаги муаммолар кузатилиши таъкидланган. Шунингдек, мактаб, маҳалла, оммавий ахборот воситалари, болалар марказлари ва нодавлат ташкилотларнинг тарбиявий ролини кучайтириш орқали бундай болаларда шахсий камолотни таъминлаш механизмлари таклиф этилган. Хорижий тажрибаларга асосланиб, миллий шароитга мос амалий ечимлар баён этилган.

Mazkur maqolada sinfdan tashqari ishlarning ta’lim jarayonidagi ahamiyati, xususan, o‘qituvchining kreativ yondashuvini shakllantirishdagi o‘rni yoritilgan. Biz sinfdan tashqari faoliyatlarning mazmuni, shakl va metodlari orqali pedagogning ijodiy salohiyatini rivojlantirish yo‘llarini tahlil qilganmiz. Shuningdek, maqolada o‘qituvchilarning kreativ yondashuvini kuchaytirishga xizmat qiladigan metodik tavsiyalar keltirilgan. Tajribaviy, interfaol va innovatsion yondashuvlar asosida sinfdan tashqari ishlarga kreativlikni kiritish orqali nafaqat o‘quvchilarda, balki o‘qituvchilarda ham yangicha fikrlash ko‘nikmalari shakllanishi asoslab berilganmiz.

XX asr boshlarida Turkistonda vujudga kelgan milliy uyg'onish harakatining atoqli rahbarlaridan biri Mahmudxo'ja Behbudiy bo'lib, shu davrda o'zbek xalqi ijtimoiy ongining uyg'onishida muhim rol o'ynadi. Yurtimizda birinchilar qatori yangicha ta'lim metodiga asoslangan jadid maktablarini ochdi. Behbudiy Turkistonning kelajagi onalar qo'lida ekanligi, ularning savodli bo'lmog'i lozimligi, yosh avlod onalar qo'lida tarbiya topishi haqidagi fikrlari ham tahsinga loyiq. Ijodkor "Samarqand" gazetasi va "Oyna" jurnalini tashkil etib, milliy jurnalistika rivojiga tamal toshini qo'yganlardan biri bo'ldi. Mahmudxo'ja Behbudiy pedagogik asarlarida ota-onalar mas'uliyati, farzandlar tarbiyasi, burch masalalari Qur'oni Karim va Hadisi Sharif singari muqaddas manbalar ko'rsatmalariga suyangan holda e'tirof etiladi.

Ushbu maqolada tarix fanining zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi tadbiqi ko‘rib chiqiladi. Tarixiy ma’lumotlarni raqamlashtirish, elektron arxivlar, virtual muzeylar va sun’iy intellekt asosidagi dasturlarning tarixshunoslikdagi roli va ahamiyati tahlil qilinadi. Maqola informatika vositalari yordamida tarixiy tadqiqotlar sifatining oshishi va ma’lumotlarni yanada interaktiv va oson tushunarli qilish imkoniyatlarini yoritadi. Shuningdek, texnologiyalardan foydalanishda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavflar va ularni bartaraf etish yo‘llari ham ko‘rsatib o‘tilgan. Ushbu ish tarixshunoslik va axborot texnologiyalari sohalarining uyg‘unlashuvi kelajakda ilm-fan rivojida yangi istiqbollar ochishini ta’kidlaydi.

Ushbu maqolada turkologiyaning dolzarb mavzularidan biri, xususan, hozirgi qoraqalpoq tilshunosligidagi etnografizmlar muhokama qilinadi. Ayniqsa, bu yo‘nalishda chuqur va har tomonlama tadqiqot olib borish muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada qoraqalpoq adabiyotining yetuk vakili, shoira G. Davletova ijodida uchraydigan etnografizmlar uslubiy jihatdan tahlili amalga oshirilgan.