This article analyzes the concept of Central Bank Digital Currencies (CBDC), their role in the economy, and the process of integrating them into the national financial system. It also explores the advantages, risks, and challenges associated with the introduction of CBDCs and discusses the potential for their application in Uzbekistan.
Ushbu maqolada O‘zbekistonda investitsiya faolligini kuchaytirishga qaratilgan sa'y-harakatlar va uning muvaffaqiyati uchun zarur shart-sharoitlarni o‘rganiladi. Unda O‘zbekiston tomonidan mahalliy va xorijiy sarmoyalarni jalb qilish, iqtisodiy o‘sishga ko‘maklashish, qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar va tashabbuslar atroflicha o‘rganilgan. Siyosatchilar va manfaatdor tomonlar mustahkam investitsiya faoliyati uchun zarur shart-sharoitlarni tushunib, O‘zbekiston erishgan yutuqlarni baholashlari, muammolarni aniqlashlari va mamlakatda investitsiya imkoniyatlarini yanada oshirish va iqtisodiy rivojlanishni rag‘batlantirish strategiyalarini ishlab chiqishlari mumkin.
Ushbu maqolada virtual reallik (VR) texnologiyasining turizm va tibbiyot sohalarida qo‘llanilishining dolzarbligi, ilmiy va iqtisodiy samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda chet el tajribalari asosida VR texnologiyalarining tibbiy reabilitatsiyada samaradorlik ko‘rsatkichlari foizlarda keltiriladi. Shuningdek, O‘zbekiston sharoitida bu texnologiyalarni joriy etish imkoniyatlari va istiqbollari ko‘rib chiqiladi. Natijalarga ko‘ra, VR asosidagi terapiya insultdan keyingi tiklanish jarayonlarida 14-20 % yaxshilanishga olib kelgani, turizm sohasida esa virtual marketing tashabbuslari sayohatga bo‘lgan qiziqishni oshirganini ko‘rsatadi.
Maqolada O‘zbekiston Respublikasida aholining bandligini ta’minlashda tijorat banklarining o‘rni chuqur tahlil etilgan. So‘nggi yillarda mamlakat iqtisodiyotida bandlik darajasini oshirish, kambag‘allikni qisqartirish va iqtisodiy faollikni kengaytirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilanmoqda. Shu jarayonda bank tizimi nafaqat moliyaviy vositachi, balki iqtisodiy rivojlanishning barqaror manbai sifatida ham muhim rol o‘ynamoqda. Tadqiqotda tijorat banklari tomonidan kichik biznes, oilaviy tadbirkorlik, startap loyihalar hamda xizmat ko‘rsatish sohasiga yo‘naltirilgan kreditlarning aholining bandligiga ta’siri tahlil qilinadi. Mualliflar tomonidan oxirgi yillar oralig‘idagi statistik ma’lumotlar asosida kredit hajmlari va hosil qilingan ish o‘rinlari o‘rtasidagi korrelyatsion bog‘liqlik o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, imtiyozli kreditlar hajmining oshishi bandlik ko‘rsatkichlarining sezilarli o‘sishiga olib kelmoqda. Ayniqsa, “Har bir oila – tadbirkor”, “Yoshlar – kelajagimiz” kabi dasturlar doirasida banklarning faol ishtiroki iqtisodiyotning past daromadli qatlamlari uchun yangi daromad manbalarini hosil qilgan.
Ushbu ilmiy maqolada soliq imtiyozlari vositasida investorlarni qo‘llab-quvvatlash masalalari har tomonlama tahlil qilingan. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasida olib borilayotgan soliq islohotlari, ularning investitsion muhitga ta’siri hamda xorijiy kapitalni jalb etishdagi o‘rni ilmiy asosda yoritilgan. Maqolada soliq imtiyozlarining iqtisodiy mazmuni, ularning turlari (foyda solig‘i bo‘yicha yengilliklar, bojxona imtiyozlari, QQSdan ozod qilish, investitsion zonalar uchun soliq ta’tillari va boshqalar) hamda ularning samaradorligi tahlil qilinadi. Shuningdek, xorijiy mamlakatlar — Xitoy, Turkiya, Qozog‘iston va Polsha tajribalari bilan qiyosiy tahlil asosida O‘zbekiston soliq siyosatini yanada takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, soliq imtiyozlari investitsion faollikni oshirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish va sanoat tarmoqlarining raqobatbardoshligini kuchaytirishda muhim omil hisoblanadi.