Ушбу мақолада вояга етмаганлар ҳуқуқбузарликларининг умумий ва якка тартибдаги профилактикасини такомиллаштиришнинг ҳуқуқий-ташкилий истиқболлари таҳлил қилинган. Тадқиқотда амалдаги профилактика тизимида кузатилаётган институционал камчиликлар, идоралараро ҳамкорликнинг етарли даражада интеграция қилинмагани, эрта аниқлаш ва эрта ёрдам механизмларининг формал ишлаши ҳамда якка тартибдаги реабилитация режаларининг амалда шаблонлашиб қолгани ёритилган. Мақолада халқаро стандартлар (БМТнинг Ар-Риёд принциплари, Пекин қоидалари, Гавана қоидалари ва Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги Конвенция) талаблари билан уйғун ҳолда профилактика моделини “репрессив-назорат” ёндашувидан “ижтимоий-реабилитацион” ёндашувга босқичма-босқич ўтказиш зарурати асосланган. Шунингдек, риск ва эҳтиёжларни баҳолаш (SAVRY, PCL:YV каби методикалар), кейс-менежмент, рақамли интеграцияланган маълумотлар базаси, диверсия ва тикловчи адолат элементларини қонунчиликка имплементация қилиш бўйича илмий-амалий таклифлар илгари сурилган.

Maqolada jamoat xavfsizligini ta’minlashda davlat-xususiy sheriklik (DXSh) mexanizmlarini samarali joriy etish va barqaror ishlashini ta’minlaydigan huquqiy asoslarni rivojlantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Tadqiqotda DXShning xavfsizlik sohasidagi qo‘llanish doirasi va chegaralari, davlatning konstitutsiyaviy majburiyatlari hamda xususiy sherik ishtirokini legitimlashtiruvchi normativ mezonlar o‘rtasidagi muvozanat masalasi markazga qo‘yiladi. Shartnomaviy tartibga solishning sifatini oshirish, risklarni taqsimlash va javobgarlikni aniq belgilash, moliyalashtirish va kafolat mexanizmlarini standartlashtirish, davlat nazorati va auditning protsessual asoslarini kuchaytirish kabi yo‘nalishlar yoritiladi. Alohida e’tibor KPI/SLA asosida natijadorlikni baholashning huquqiy modeli, manfaatlar to‘qnashuvini boshqarish, shaffoflik va korrupsiyaga qarshi komplaens, shaxsga doir ma’lumotlar himoyasi hamda kiberxavfsizlik talablarini DXSh shartnomalariga integratsiya qilish masalalariga qaratiladi. Xulosa qismida jamoat xavfsizligi bo‘yicha DXSh loyihalarini huquqiy jihatdan mustahkamlashga doir konseptual takliflar, normativ-huquqiy o‘zgartirishlar yo‘nalishlari va amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.

Мақолада фавқулодда вазиятларни (ФВ) олдини олиш ва бартараф этишда ҳамкорлик институтининг таснифи ҳамда унинг ҳуқуқий-ташкилий хусусиятлари комплекс таҳлил қилинади. Тадқиқотда ҳамкорликнинг субъектлар таркиби (давлат органлари, маҳаллий ҳокимият, қутқарув хизматлари, соғлиқни сақлаш, коммунал сектор, нодавлат ва хусусий тузилмалар), шакллари (ахборот алмашинуви, қўшма режалаштириш, оператив штаб, ресурслар консолидацияси, қўшма ўқув-машқлар), ҳамда босқичлари (профилактика/тайёргарлик, жавоб қайтариш, тикланиш) бўйича таснифи асосланади. Шунингдек, ҳамкорликнинг ўзига хос жиҳатлари — тезкор қарор қабул қилиш, ягона бошқарув занжири (incident command), рискка асосланган режалаштириш, логистика ва ресурсларни бошқариш, маълумотлар ишончлилиги, аҳоли билан коммуникация, ҳуқуқий жавобгарлик ва ваколатлар чегарасининг аниқлиги — илмий-амалий нуқтаи назардан ёритилади. Мақолада идоралараро ҳамкорликни таъминлашда меъёрий мувофиқлашув, стандарт операцион тартиблар (SOP), мониторинг ва баҳолаш (KPI), ҳамда рақамли платформа ва erta огоҳлантириш тизимларининг роли алоҳида кўриб чиқилади. Якунда ҳамкорликни институционал мустаҳкамлашга қаратилган таклиф ва тавсиялар шакллантирилади.

Termiz V–VII asrlarda. Shahar joylashgan o’rni va tuzilishi haqida Xitoy manbalari. Termiz arablar istilosi davrida. Chag’oniyon (Sag’oniyon-Budrach). Somoniy­lar davrida Termiz, rejalashtirish, asosiy qurilishlar. Arab mualliflari ma’lumotlari. Termiz G’aznaviylar, Qoraxoniylar va Saljuqiylar davrida. Shahar tuzilishi va uning mavzelari, zamonaviy yirik shaharga aylanishi. Termiz mo’g’ullar istilosidan so’ng, shahar hududining o’zgarishi. Temuriylar davri tarixiy manbalarida Termiz shahri, uning vazifasi va qurilishi tarixi. Termiz so’nggi o’rta asrlar davrida.

Ushbu maqolada rivojlangan davlatlar moliyaviy nazorati tizimining shakllanishi, tashkiliy-huquqiy asoslari va samarali faoliyat yuritish mexanizmlari tahlil qilingan. Xususan, AQSh, Germaniya, Buyuk Britaniya va Yaponiya misolida davlat moliyaviy nazoratining institutsional modeli, mustaqil audit organlarining vakolatlari hamda parlament oldida hisobdorlik tizimi o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, rivojlangan mamlakatlarda moliyaviy nazorat tizimining asosiy ustunliklari shaffoflik, mustaqillik va jamoatchilik ishtirokiga asoslangan. Ushbu tajribalar O‘zbekiston moliyaviy nazorat tizimini modernizatsiya qilishda, xususan, davlat byudjeti ustidan parlament va jamoatchilik nazoratini kuchaytirishda, xalqaro standartlarni keng tatbiq etishda muhim ahamiyat kasb etadi.