This study examines the role of the Hulkar (Pleiades) star cluster in Uzbek folk astronomy and analyzes the traditional calendric system known as the Tugal calculation. It explores how ancient Central Asian societies relied on observations of celestial bodies to determine time, seasonal changes, and weather patterns. The research demonstrates that the Tugal system is based on the conjunction of the Moon with Hulkar and follows a sidereal lunar cycle of approximately 29 days, including a distinctive 40-day period of invisibility. The findings highlight that this system was especially significant for pastoral communities, providing a practical framework for organizing agricultural and livestock activities. The study concludes that Uzbek folk astronomy represents a complex and empirically grounded knowledge system with strong cultural and scientific value.

Ushbu maqolada urf-odatlar va marosimlarning to'ylar, sunnat to'ylari, motam, Navro'z va boshqalarni O'zbekistondagi ijtimoiy hayot va mahalla tizimidagi falsafiy roli qonuniylik, madaniy xotira, birdamlik va hayot bosqichlari nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning ilmiy asosi me'yoriy-huquqiy hujjatlar hisoblangan 2019 yildagi To'ylar va marosimlarni tartibga solish to'g'risidagi qo'shma qaror va nizom, Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari to'g'risidagi qonunlarini tahlili, xalqaro madaniy siyosat manbalari bo’lgan 2003 yildagi Nomoddiy madaniy merosni himoya qilish to'g'risidagi konvensiya va UNESCOning "Ijtimoiy amaliyotlar, tasvirlar va bayramlar" sohasi, raqamli muhit ko'rsatkichlariga kiruvchi internet qamrovi va ijtimoiy tarmoq identifikatorlari va mahalliy ilmiy adabiyotlar va ikkilamchi ilmiy kuzatishlardan olingan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, marosimlar bir vaqtning o'zida: jamiyatning norasmiy qonuniy tartibini yaratadi va qonuniylashtiradi, jamoaviy xotirani mahalla makoniga "joylashtiradi" va uni avloddan-avlodga uzatadi, hayot holatidagi o'zgarishlarni rasmiylashtiruvchi "o'tish marosimlari" sifatida ijtimoiy birlashuvni kuchaytiradi, raqamli muhitda marosimlar obro'-e'tibor ko'rinishida namoyish etilishi va estetik standartlashtirish bosimi ostida o'zgartiriladi. Xulosa qilib aytganda, mahalla, ta'lim va madaniy siyosat ixchamlik, vositachilik, xotira-ta'lim integratsiyasi, raqamli uzatish bo'yicha amaliy tavsiyalar beradi.

Ushbu maqola bozor iqtisodiyotini tartibga solishda davlatning o'rni va ahamiyatini tahlil qiladi. Zamonaviy iqtisodiy sharoitlarda davlat aralashuvisiz barqaror rivojlanishga erishish qiyinligi ta'kidlanadi. Maqolada davlatning makroiqtisodiy barqarorlikni ta'minlash, raqobatni qo'llab-quvvatlash, ijtimoiy adolatni mustahkamlash va infratuzilmani rivojlantirishdagi asosiy funksiyalari ko'rib chiqiladi. Shuningdek, davlat aralashuvining optimal darajasini aniqlash va bozor mexanizmlari bilan uyg'unlashtirish zarurati muhokama qilinadi. Tadqiqot davlat siyosatining samaradorligini oshirish bo'yicha tavsiyalar beradi.

Mazkur tadqiqot sun’iy intellekt (SI) texnologiyalari jadal rivojlanayotgan davrda qonun ustuvorligi prinsipini ta’minlashning tashkiliy-huquqiy mexanizmlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada O‘zbekiston Respublikasining yangilangan Konstitutsiyasi va raqamli dalillarga oid so‘nggi qonunchilik normalari xalqaro standartlar, xususan, Yevropa Ittifoqining "AI Act" reglamenti bilan qiyosiy o‘rganilgan. Tadqiqot yakunida SI tizimlari ustidan mustaqil huquqiy audit va "kibermutaxassis" institutsional modelini joriy etish bo‘yicha ilmiy takliflar ilgari surilgan. Ushbu xulosalar SI tizimlarini davlat boshqaruvi va huquqni muhofaza qilish sohasiga qonuniy integratsiya qilishda metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi.

Mazkur maqolada o‘zbek jadid adabiyotining yirik namoyandasi, dramaturg, shoir va jamoat arbobi Hamza Hakimzoda Niyoziy ijodida shakllangan ma’rifatparvarlik g‘oyalari keng qamrovli ilmiy-nazariy tahlil asosida yoritilib, uning asarlarida jamiyatni jaholatdan chiqarish, ilm-fan va ta’limni rivojlantirish, ijtimoiy tenglikni ta’minlash, ayollar erkinligini qo‘llab-quvvatlash hamda diniy mutaassiblikka qarshi kurashish singari masalalar qanday badiiy-estetik va ijtimoiy-falsafiy vositalar orqali ifodalangani izchil tahlil qilinadi, shuningdek, ushbu g‘oyalarning zamonaviy ta’lim tizimi, bioijtimoiy rivojlanish konsepsiyalari va shaxs kamoloti nazariyalari bilan uyg‘unligi asoslab beriladi.