BIOGEOCHEMICAL INDICATORS OF AIR POLLUTION IN THE SOUTHERN REGIONS OF UZBEKISTAN AND THEIR SIGNIFICANCE IN ENVIRONMENTAL MONITORING

This study investigates the biogeochemical composition of the atmosphere in the southern regions of Uzbekistan (Surkhondarya and Kashkadarya regions). The research identifies the natural and anthropogenic sources of air pollutants, characterises the physicochemical composition of dust–aerosol particles (PM₂.₅ and PM₁₀), and demonstrates their significance within an integrated environmental monitoring system. Seasonal sampling campaigns were conducted at five monitoring sites from 2023 to 2024. Atomic absorption spectrometry (AAS) and inductively coupled plasma–optical emission spectrometry (ICP-OES) were employed to quantify heavy metal concentrations, while ion chromatography determined major anion and cation profiles. Biogeochemical indices (Igeo, PI, ERI) were computed for each site, and spatial distribution was mapped using GIS. Results indicate that PM₂.₅ and PM₁₀ concentrations exceed WHO guideline values by 3–7-fold during summer, with heavy metals Fe, Mn, Pb, Zn, and Cu showing marked seasonal peaks. Source apportionment attributes 52% of PM₁₀ to soil erosion and dust storms, 21% to industrial emissions, and 14% to transport. Ecological risk assessment classified two sites in Surkhondarya Valley as 'moderately hazardous' and one as 'highly hazardous'. Integration of biogeochemical analysis into routine monitoring is scientifically substantiated and recommended.


06.03.2026 Volume Issue View more Download
XOTIN-QIZLAR TA’LIMI – JAMIYAT BARQARORLIGI VA TARAQQIYOTINING ASOSI

Ushbu maqolada bugungi kunda jamiyat taraqqiyotida xotin-qizlar ta’limining tutgan o‘rni va ijtimoiy ahamiyati tahlil qilinadi. Muallif "Bir qizni o‘qitsangiz – butun millatni o‘qitgan bo‘lasiz" g‘oyasini ilmiy va ijtimoiy jihatdan asoslab beradi. Maqolada O‘zbekistonda xotin-qizlar ta’limini qo‘llab-quvvatlashga doir davlat siyosati, joriy etilgan imtiyozlar va ijtimoiy so‘rovnoma natijalari bayon etilgan. Shuningdek, erta nikohlarning oldini olishda ta’limning o‘rni va chekka hududlarda bilim olishga bo‘lgan to‘siqlarni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.


06.03.2026 Volume Issue View more Download
MUAMMOLI TA’LIM TEXNOLOGIYASI ASOSIDA O‘QUVCHILARDA MUSTAQIL VA TANQIDIY FIKRLASH KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARI

Mazkur maqolada muammoli ta’lim texnologiyasining o‘quvchilarda mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida eksperimental va nazorat guruhlari bilan ishlanib, muammoli ta’lim metodlarining samaradorligi aniqlangan. Natijalar muammoli vaziyatlarga asoslangan ta’lim modeli o‘quvchilarning tahliliy, tanqidiy va ijodiy fikrlash darajasini sezilarli oshirishini ko‘rsatdi.


06.03.2026 Volume Issue View more Download
YUKLARNING HARAKATINI REAL VAQT REJIMIDA KUZATUVCHI AXBOROT TIZIMLARIDA QO‘LLANILADIGAN KRITERIYALAR TAHLILI

Ushbu maqolada yuklarning harakatini real vaqt rejimida kuzatish imkonini beruvchi axborot tizimlarining texnologik asoslari va arxitekturasi tadqiq etilgan. Global ta'minot zanjirlarining murakkablashuvi va logistika jarayonlarini optimallashtirish zarurati zamonaviy kuzatuv tizimlarini joriy etishni taqozo etmoqda. Tadqiqot doirasida GPS, GNSS, GSM, IoT va RFID kabi ilg‘or texnologiyalarning ishlash prinsiplari, integratsiya mexanizmlari hamda o‘zaro hamkorligi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, real vaqt rejimida kuzatishning afzalliklari va mavjud cheklovlari solishtirma tahlil asosida o‘rganilgan.


06.03.2026 Volume Issue View more Download
GULXANIYNING “ZARBULMASAL”ASARIDAGI MAQOLLARNING DARS MASHG‘ULOTLARIDA QO‘LLANISHINING AHAMIYATI

Ushbu maqolada XIX asr o‘zbek adabiyotining yirik namoyondasi Muhammad Sharif Gulxaniyning “Zarbulmasal” asaridagi majoziy obrazlar, hayvonlar va qushlar tili orqali berilgan ijtimoiy tanqid, shuningdek, asarning leksik qatlamini tashkil etuvchi maqollar tahliliga keng o‘rin berilgan. Maqolada muallifning badiiy mahorati, “hikoya ichida hikoya” uslubi va asarning bugungi kunda tutgan o‘rni ilmiy va mustaqil fikrlar asosida yoritiladi.


06.03.2026 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor