ARAB TILIDA KO’PLIK YASASHNING MORFOLOGIK USULLARI: TO’G’RI VA NOTO’G’RI KO‘PLIK

Mazkur maqolada arab tilida otlarning ko‘plik shaklini yasashning morfologik usullari tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor to‘g‘ri (sodiq) ko‘plik va noto‘g‘ri (sinonim shakldagi) ko‘plik shakllarining tuzilishiga, ularning semantik hamda grammatik xususiyatlariga qaratilgan. Maqolada arab tilining morfologik tizimi, ayniqsa, jam’ salim (to‘g‘ri ko‘plik) va jam’ taksir (noto‘g‘ri ko‘plik) turlari o‘rtasidagi farqlar, ularning yasalish modellari va istisno holatlari misollar asosida izohlanadi. Maqola arab tili morfologiyasini o‘rganayotgan talabalar, tarjimonlar va tilshunoslar uchun nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, ko‘plik kategoriyasining umumtilshunoslikdagi o‘rni haqida ham muhim mulohazalarni taqdim etadi.


09.10.2025 Volume Issue View more Download
UMUMTALIM MAKTABLARIDA TARBIYALANAYOTGAN BOLALAR VA O'SMIRLARNI SOG'LOM VA XAVFSIZ OVQATLANISHI TASHKIL ETISH

Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida tahsil olayotgan bolalar va o‘smirlarning sog‘lom hamda xavfsiz ovqatlanishini tashkil etish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda bolalar organizmining yosh fiziologik xususiyatlari, ovqatlanish tartibi, energiya va ozuqa moddalari balansining sog‘lom rivojlanishdagi ahamiyati yoritilgan. Maktab oshxonalarida ovqat tayyorlash jarayonida gigiyenik talablar, sanitariya me’yorlari va oziq-ovqat xavfsizligi standartlariga rioya etish zarurligi asoslab berilgan. Shu bilan birga, noto‘g‘ri ovqatlanishning o‘quvchilarning jismoniy va ruhiy rivojlanishiga salbiy ta’siri, vitamin yetishmovchiligi, ortiqcha vazn va kamquvvatlik kabi muammolar tahlil qilingan. Maqola maktab ovqatlanish tizimini takomillashtirish, dietologik nazoratni kuchaytirish va o‘quvchilarda sog‘lom ovqatlanish madaniyatini shakllantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi. Tadqiqot natijalari umumta’lim muassasalarida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish hamda bolalar salomatligini mustahkamlashga xizmat qiladi.


09.10.2025 Volume Issue View more Download
KATTA SHAHARLARNING KENGAYISHI-BU ATROF-MUHITGA QANDAY TASIR QILADI?

Ko'pincha shaharlarning kengayishi deb ataladigan yirik shaharlarning tez kengayishi 21-asrning eng muhim global ekologik muammolaridan biriga aylandi. Ushbu maqolada shahar o'sishi er iste'molining ko'payishi, o'rmonlarning kesilishi, havo va suvning ifloslanishi va shahar issiqlik oroli effektining kuchayishi orqali atrofmuhitga qanday ta'sir qilishini o'rganadi. Global urbanizatsiya ma'lumotlari va Tokio, Nyu-York va Dehli kabi megapolislarning amaliy tadqiqotlaridan foydalangan holda, tadqiqot aholi zichligi, infratuzilma rivojlanishi va ekologik tanazzul o'rtasidagi bog'liqlikni ta'kidlaydi. Bundan tashqari, maqolada barqaror shaharsozlik strategiyalari, jumladan, yashil arxitektura, aqlli transport tizimlari va eko rayonlashtirish tahlil qilinadi, bu esa shahar o'sishini ta'minlash bilan birga atrof-muhitga etkazilgan zararni kamaytirishi mumkin. Topilmalar rivojlanish va ekologik muhofaza o'rtasidagi muvozanatni ta'minlash uchun atrof-muhit siyosatini shaharni kengaytirish rejalariga integratsiya qilish zarurligini ta'kidlaydi.


09.10.2025 Volume Issue View more Download
ADVOKATLIK SIRI

Ushbu maqolada, advokatlik sirining kasbiy faoliyatdagi o’rni va ahamiyati haqida fikr va mulohazalar yuritiladi. Huquqiy davlatning ajralmas instituti sifatida advokatura fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilishda muhim o‘rin tutadi. Advokatning kasbiy faoliyatida eng asosiy tamoyillardan biri bu advokatlik sirini saqlash tamoyilidir. Bu tamoyil fuqarolar va yuridik shaxslarning advokatga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash bilan birga, sud-huquq tizimining adolatli ishlashini ta’minlaydi.


09.10.2025 Volume Issue View more Download
HUQUQIY ONG VA VIJDON O'RTASIDAGI UZVIY TO'QNASHUV

Mazkur ilmiy maqola huquqiy ong va vijdon o‘rtasidagi dialektik-antagonistik munosabatlarni konseptual darajada tahlil etadi. Tadqiqot markazida normativ-huquqiy tizimning legitimiteti va shaxsiy vijdonning aksio-normativ imperativlari o‘rtasida yuzaga keladigan ziddiyatlar turadi. Ushbu ziddiyat, o‘z mohiyatiga ko‘ra, nafaqat pozitiv huquq va tabiiy huquq o‘rtasidagi tarixiy qarama-qarshilikning zamonaviy ko‘rinishi, balki insoniyat huquqiy tafakkurining eng chuqur ontologik va aksialogik muammolaridan biridir. Maqolada huquqiy pozitivizm, ius naturale, ratio legis, conscientia moralis kabi fundamental tushunchalar o‘zaro chog‘ishtirilib, ularning nazariy hamda amaliy oqibatlari yoritiladi. Tadqiqot jarayonida doktrinal-analitik, komparativ-huquqiy, shuningdek, fenomenologik-psixologik metodologiyalar uyg‘unlashtirilgan. Shunday integrativ yondashuv orqali huquqiy ongning normativ konstruktsiyalari va vijdonning etik-imperativ qaror mexanizmlari o‘rtasidagi disonans va rezonans jarayonlari ochib beriladi. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, huquqiy ong — bu ijtimoiy tizim tomonidan majburiy tarzda in’ikos etilgan normativ majburiyatlar majmui bo‘lsa, vijdon — insonning ichki transsendental instantsiyasi, ya’ni huquqiy buyruqlardan mustaqil ravishda mavjud bo‘lgan moral imperativdir. Ularning to‘qnashuvi esa jamiyatda legitimitet inqirozi, shaxsda esa moral dissonans va psixologik fragmentatsiyani keltirib chiqaradi. Maqola doirasida, shuningdek, civil law va common law tizimlaridagi vijdon asosidagi huquqiy e’tiroz institutlari komparativ jihatdan tahlil qilinadi. Natijada huquqiy normalar va vijdoniy imperativlar o‘rtasidagi qarama-qarshilikning universal shakllari aniqlanadi hamda ushbu to‘qnashuvni yumshatishga xizmat qiluvchi proportionalitas, subsidiaritas va humanitas iuris prinsiplari asosida takliflar ishlab chiqiladi. Mazkur tadqiqot nazariy jihatdan huquq falsafasi va huquq psixologiyasining konvergensiyasini chuqurlashtiradi, amaliy jihatdan esa adliya institutlarini insonparvarlik va aksio-huquqiy barqarorlik mezonlari asosida qayta talqin qilish zaruratini ko‘rsatadi. Shunday qilib, huquqiy ong va vijdon o‘rtasidagi to‘qnashuv nafaqat individual, balki sivilizatsion darajadagi muammo sifatida namoyon bo‘ladi.


09.10.2025 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor