СРАВНИТЕЛЬНО-ПРАВОВОЙ АНАЛИЗ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН И РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН В СФЕРЕ ОБЕСПЕЧЕНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ НА ЖЕЛЕЗНОДОРОЖНОМ ТРАНСПОРТЕ

В статье проводится комплексный сравнительно-правовой анализ законодательства Республики Казахстан и Республики Узбекистан в сфере обеспечения безопасности на железнодорожном транспорте. Исследование охватывает четыре уровня правового регулирования: конституционный, отраслевой (транспортное законодательство), уголовно-правовой и уголовно-процессуальный. По каждому уровню методом функционального сравнения установлены зоны конвергенции и дивергенции двух правовых систем. Выявлено, что при наличии значительной содержательной конвергенции особенно в части особых составов преступлений, посягающих на безопасность движения, существуют принципиальные процессуально-правовые расхождения: прежде всего в порядке возбуждения уголовных дел (система ЕРДР в Казахстане против классической трёхэтапной модели в Узбекистане), компетенции транспортной полиции и механизмах межведомственного взаимодействия. На основе анализа разработан авторский индекс нормативной конвергенции (ИНК) по шести параметрам, позволяющий количественно оценить степень сближения двух правовых систем. Сформулированы предложения по унификации законодательства в интересах совершенствования методики расследования трансграничных транспортных преступлений.


20.02.2026 Volume Issue View more Download
ОСОБЕННОСТИ ПОДБОРА ВЫСОКОИНТЕНСИВНЫХ ФУНКЦИОНАЛЬНЫХ УПРАЖНЕНИЙ ДЛЯ РАЗВИТИЯ ФИЗИЧЕСКИХ КАЧЕСТВ

В статье рассматриваются научно-методические особенности подбора высокоинтенсивных функциональных упражнений, направленных на комплексное развитие базовых физических качеств (выносливости, силы, быстроты и координации). Проанализированы критерии выбора тренировочных средств с учетом биомеханической структуры движений, механизмов энергообеспечения мышечной деятельности и текущего уровня подготовленности занимающихся. Особое внимание уделяется принципам рационального комбинирования гимнастических, тяжелоатлетических и аэробных элементов в рамках одного тренировочного комплекса (WOD) для достижения максимального адаптационного отклика организма. Сделан вывод о том, что грамотная систематизация и целенаправленный подбор функциональных упражнений позволяют оптимизировать учебно-тренировочный процесс, минимизировать риск травматизма и существенно повысить уровень общей и специальной физической работоспособности.


20.02.2026 Volume Issue View more Download
XORIJIY DAVLATLARDAGI POLITSIYA ORGANLARINI OMMAVIY TADBIRLARNI TASHKIL ETISH JARAYONIDAGI TAJRIBALARI TAHLILI

Ushbu maqolada rivojlangan xorijiy davlatlarning politsiya va huquqni muhofaza qiluvchi organlari tomonidan ommaviy tadbirlar jarayonida jamoat xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha to‘plangan ilg‘or tajribalar qiyosiy-huquqiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida Yevropa (Buyuk Britaniya, Germaniya) va Osiyo (Janubiy Koreya, Yaponiya) mamlakatlarining ommaviy yig‘ilishlarni boshqarish modellari, ulardagi huquqiy tartibga solish mexanizmlari hamda politsiya xodimlarining taktik harakatlari o‘rganilgan. Xususan, xorijiy tajribadagi "risklarni oldindan baholash" (risk assessment), tadbir ishtirokchilari bilan muloqotga kirishishning "yumshoq" (soft approach) usullari hamda raqamli texnologiyalar (sun’iy intellekt, dronlar, intellektual videokuzatuv) orqali vaziyatni nazorat qilish amaliyoti yoritilgan. Maqolaning yakunida xorijiy tajribaning ijobiy jihatlarini milliy qonunchilik va huquqni muhofaza qilish tizimiga adaptatsiya qilish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.


20.02.2026 Volume Issue View more Download
FORMATION OF ECOLOGICAL CULTURE THROUGH TEACHING PHYSICS IN ACADEMIC LYCEUMS: A THEORETICAL AND METHODOLOGICAL ANALYSIS

This article provides a comprehensive theoretical and methodological analysis of the formation of ecological culture through physics education in academic lyceums. The study substantiates that physics, as a fundamental natural science discipline, possesses significant didactic potential for cultivating ecological awareness, environmental responsibility, and a worldview grounded in the principles of sustainable development. The research integrates conceptual foundations of environmental education with core physics domains, including energy transformation, thermodynamics, electromagnetism, radiation physics, atmospheric processes, and modern technological systems. The article argues that ecological culture formation should not be limited to informational transmission but must be realized through the development of scientific reasoning, systemic thinking, and activity-based learning approaches. A three-stage didactic model—cognitive, analytical, and practical—is proposed to structure ecological competence development within physics instruction. The findings demonstrate that contextualizing physics concepts within environmental challenges significantly enhances students’ critical thinking, ethical responsibility, and long-term sustainability-oriented decision-making capacities.


20.02.2026 Volume Issue View more Download
SHAXSTI SÓYLESIW USÍLÍNA ÚYRETIWDIŃ PSIXOLOGIYALÍQ ÓZGESHELIKLERI

Bul maqalada shaxstı sóylesiw usılına úyretiwdiń psixologiyalıq ózgeshelikleri keńnen sáwlelendirilgen. Qarım-qatnastıń mánisi, onıń informaciyalıq, affektiv, regulyativlik hám interaktiv funkciyaları haqqında ilimiy qatnas tiykarında maǵlıwmat beriledi.Shaxstıń jas dáwirleri,individual psixologiyalıq ózgeshelikleri, temperament, emocional intellekt hám motivaciyanıń qatnasıq kónlikpelerin qáliplestiriwdegi ornı analiz etilgen. Sóylesiwge úyretiwdiń nátiyjeli usılları - psixologiyalıq treningler, dialogli qatnas, aktiv tińlaw texnikası hám noverbal kommunikaciya shiniģiwları, misallar menen túsindiriledi. Izertlew nátiyjeleri soni kórsetedi, shaxstıń kommunikativ kompetenciyasın rawajlandırıw kóp faktorlı, kompleksli psixologiyalıq process bolıp, onı jas ózgeshelikleri hám individual temperamentke sáykes etip shólkemlestiriw joqarı nátiyje beredi.


20.02.2026 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor