Мазкур мақолада сунъий интеллект технологияларининг жадал ривожланиши шароитида прокурор ходимларининг касбий компетенциялар тизимига қўйилаётган янги талаблар таҳлил қилинган. Ўзбекистон Республикасида «Рақамли прокуратура – 2030» стратегияси, «Raqamli prokuror» ахборот тизимлари комплекси ва «E-tergov» ягона электрон тизимининг жорий этилиши мисолида прокурор фаолиятининг рақамли трансформацияси кўриб чиқилган. Европа Иттифоқининг сунъий интеллект тўғрисидаги Регламенти (EU AI Act) ҳамда Қозоғистон Республикаси Бош прокуратураси тажрибаси билан қиёсий таҳлил ўтказилган. Прокурор ходимларининг рақамли-ҳуқуқий саводхонлиги, катта маълумотларни таҳлил қилиш кўникмалари, алгоритм натижаларини танқидий баҳолаш қобилияти, киберхавфсизлик ва шахсга доир маълумотларни ҳимоя қилиш соҳасидаги билимлари, шунингдек касбий этика доирасида инсон назорати тамойилини сақлаб қолиш зарурати асосланган ҳамда амалий таклифлар ишлаб чиқилган.

Mazkur maqolada davlat oila siyosatining demografik xulq-atvorga ta'siri Xitoy Xalq Respublikasi tajribasi misolida tahlil qilinadi. So'nggi qirq besh yil davomida Xitoy "bir farzand siyosati"dan "uch farzand siyosati"gacha bo'lgan yo'lni bosib o'tdi, biroq bu davlat siyosati tug'ilish darajasini kutilgan darajada boshqara olmadi. Maqolada davlat demografik siyosatining reproduktiv xulq-atvorga ta'sir mexanizmlarini institutsional-tarixiy tahlil asosida aniqlanadi. Tadqiqotda qiyosiy tahlil, institutsional tahlil va tarixiy-genetik yondashuv qo'llanildi, bu esa 1949–2026 yillar oralig'idagi siyosat bosqichlarini yaxlit tizim sifatida ko'rib chiqish imkonini berdi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, qat'iy cheklovchi siyosatning demografik xulq-atvorga ta'siri katta bo'lsa-da, uni bekor qilish orqali tug'ilishni tiklash ancha murakkab va uzoq muddatli jarayondir. Maqolaning amaliy ahamiyati past tug'ilish tendensiyasiga duch kelayotgan mintaqaviy davlatlar uchun siyosat saboqlarini shakllantirishdan iborat.

Ushbu maqolada amerikalik yozuvchi va ekzistensial psixoterapiya nazariyotchisi Irving Yalomning badiiy nasri ekzistensial falsafa nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Yalom o'zining klinik-nazariy asarlarida ilgari surgan to'rtta "tub muammo" — o'lim, ozodlik, yolg'izlik va ma'nosizlik — tushunchalari uning badiiy asarlarida qanday obrazli ifodalanishi masalasi ko'rib chiqiladi. Maqolada "Nitsshe yig'lagach", "Spinoza muammosi", "Shopenhauer davosi" romanlari hamda "Sevishdan davolash" hikoyalar to'plami misolida yozuvchining "o'qituvchi roman" (teaching novel) deb atalgan janr tajribasi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida Yalom nasrida falsafiy tafakkur bilan badiiy tasvirning uzviy bog'liqligi asoslanadi.

Maqolada generativ sun’iy intellekt bilan bog‘liq intellektual mulk nizolarining turlari, ularni huquqiy kvalifikatsiya qilish mezonlari va O‘zbekiston sharoitida qo‘llanishi mumkin bo‘lgan hal etish mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda formal-yuridik, tizimli, funksional va qiyosiy-huquqiy metodlardan foydalanildi. O‘zbekistonning 2026-yil 17-avgust holatidagi qonunchiligi, Yevropa Ittifoqining AI Act va TDM qoidalari, AQSh Copyright Office materiallari, ayrim sud ishlari, WIPO hujjatlari va zamonaviy ilmiy adabiyotlar o‘rganildi. Tahlil natijasida nizolar besh guruhga ajratildi, besh elementli huquqiy kvalifikatsiya testi va bosqichma-bosqich hal etish modeli taklif qilindi. O‘zbekistonda trening ma’lumotlari, sintetik ijro, raqamli nusxa va platformalarda shikoyatlarni ko‘rib chiqish tartibiga doir maxsus qoidalarni aniqlashtirish zarurligi asoslantirildi.

Mazkur maqolada agentik sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanishi sharoitida insonning ijtimoiy mas’uliyati mazmuni va shakllarida yuz berayotgan transformatsion jarayonlar ijtimoiy-falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Sun’iy intellektning oddiy axborot vositasidan nisbatan avtonom qaror qabul qilish, maqsadga yo‘naltirilgan harakatlarni amalga oshirish va inson faoliyatining ayrim funksiyalarini bajarish imkoniyatiga ega agentik tizimga aylanishi mas’uliyat, erkinlik, nazorat, axloqiy tanlov va javobgarlik tushunchalarini qayta ko‘rib chiqishni talab etayotgani asoslanadi. Shuningdek, inson–sun’iy intellekt munosabatlarida mas’uliyatning subyektlari, chegaralari va taqsimlanishi bilan bog‘liq muammolar yoritilib, texnologik taraqqiyot sharoitida insonning axloqiy va ijtimoiy mas’uliyatini mustahkamlash zarurati ko‘rsatib beriladi.