Qandli diabetning 2-tipi (QD2T) va noalkogol yog‘li jigar kasalligi (NAJIK) metabolik buzilishlar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan, o‘zaro patogenetik aloqaga ega kasalliklar hisoblanadi. Ushbu ikki holatning birga uchrashi insulinrezistentlik, giperinsulinemiya, aterogen dislipidemiya, oksidlovchi stress va surunkali past darajali yallig‘lanishning kuchayishiga olib kelishi mumkin. Mazkur jarayonlar o‘z navbatida tomir endoteliyining funksional holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, metabolik endotelial disfunksiya rivojlanishiga zamin yaratadi. Maqolada QD2T va NAJIK birga kechuvchi bemorlarda insulinrezistentlik hamda endotelial disfunksiyani baholashda qo‘llaniladigan asosiy biokimyoviy markerlar tahlil qilinadi. Xususan, och qoringa glyukoza, insulin, HOMA-IR, HbA1c, triglitseridlar, HDL-xolesterin, LDL-xolesterin, ALT, AST, GGT, yuqori sezgir C-reaktiv oqsil (hs-CRP), adiponektin, leptin, azot oksidi (NO) bilan bog‘liq ko‘rsatkichlar va endotelin-1 kabi markerlarning klinik-biokimyoviy ahamiyati yoritiladi. NAJIK mavjud bemorlarda insulinrezistentlikning yuqori darajasi jigar steatozi va metabolik buzilishlar bilan bog‘liqligi, endotelial disfunksiya esa yurak-qon tomir xavfining muhim komponentlaridan biri sifatida namoyon bo‘lishi mumkinligi ko‘rsatiladi. Zamonaviy tadqiqotlarda NAJIK bilan og‘rigan bemorlarda qon tomir endotelial funksiyaning pasayishi, jumladan, braxial arteriyaning oqimga bog‘liq kengayishi (FMD) kamayishi qayd etilgan. Shu sababli insulinrezistentlik va endotelial disfunksiyani birgalikda baholash metabolik xavfni kompleks aniqlash uchun muhim yo‘nalishlardan biri hisoblanadi.
Систематизированы основные направления деятельности ШОС: безопасность, политико-дипломатическое взаимодействие, экономика, транспорт, энергетика, цифровизация и гуманитарная сфера. Показано, что степень институционализации различается: безопасность опирается на постоянные механизмы, а экономические и гуманитарные проекты в большей мере реализуются через координацию национальных структур. Рассмотрены Стратегия развития до 2035 года и решения 2025-2026 годов.
В статье исследуются теоретические и практические аспекты совершенствования проектного управления инновационными HR-проектами в условиях ускоренной цифровизации корпоративной среды. Рассматривается трансформация роли управления человеческими ресурсами под воздействием искусственного интеллекта, HR-аналитики, облачных платформ, цифровых систем подбора персонала, электронного обучения, автоматизации кадровых процессов и технологий управления эффективностью сотрудников. Особое внимание уделено применению гибких методов проектного управления при реализации цифровых HR-инициатив, формированию межфункциональных проектных команд, определению измеримых показателей эффективности и управлению рисками цифровой трансформации. Обосновано, что управление инновационным HR-проектом должно осуществляться не как внедрение отдельного программного продукта, а как комплексная организационная трансформация, объединяющая технологические, кадровые, процессные и культурные изменения. Предложена авторская модель управления инновационными HR-проектами, предусматривающая последовательное прохождение этапов диагностики, формирования цифрового портфеля HR-проектов, проектирования решения, пилотирования, масштабирования и оценки результатов. Определены основные показатели эффективности HR-проектов и сформулированы направления совершенствования проектного управления в цифровой корпоративной среде.
“Shajarayi Tarokima” – XVII asr Xiva xoni Abdulgazi Bahodirxon tomonidan yozilgan tarixiy asar. Unda ota va qiz munosabatlari qanday bo'lganini aytiladi. Maqolada bu munosabatlarning XVII asr Markaziy Asiyada qanday ahamiyati bo'lganini ko'rib chiqamiz.
Мазкур мақолада жинсий эркинликка қарши жиноятлар бўйича вояга етмаган жабрланувчиларни сўроқ қилишни такомиллаштиришнинг халқаро-ҳуқуқий ва криминалистик асослари таҳлил қилинган. Тадқиқотда Ўзбекистон Республикасининг янги таҳрирдаги Конституциясида мустаҳкамланган бола ҳуқуқлари ва манфаатларини ҳимоя қилиш кафолатлари, миллий жиноят-процессуал қонунчилик нормалари ҳамда БМТнинг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенцияси, Европа Кенгашининг Лансароте конвенциясида белгиланган халқаро стандартлар, АҚШда ишлаб чиқилган NICHD/R-NICHD протоколи ва Скандинавия давлатларида қўлланилаётган Барнаҳус модели қиёсий жиҳатдан ўрганилиб, илмий-амалий таклиф ва тавсиялар илгари сурилган.