Maqola tarix fanining jamiyat taraqqiyotiga ta’sirini har tomonlama tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tarixiy bilimlarning milliy o‘zlikni shakllantirish, madaniy merosni saqlash va ijtimoiy birdamlikni ta’minlashdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, tarix fanining iqtisodiy va siyosiy rivojlanishga, xalqaro munosabatlarning shakllanishiga qo‘shgan hissasi misollar asosida asoslab berilgan. Tadqiqotda tarix fanining ta’lim tizimidagi roli va uni majburiy fan sifatida o‘qitish zaruriyati muhokama qilingan. Maqolada tarixiy saboqlardan kelajakni rejalashtirishda foydalanishning dolzarbligi ko‘rsatib berilgan. Ushbu mavzuni o‘rganishda turli xil metodologik yondashuvlar qo‘llanilgan bo‘lib, ular tarix fanining turli sohalardagi ahamiyatini ochib berishga yordam berdi.

Hozirgi kunda yer yuzidagi har bir davlatda atrof-muhitni himoya qilish, suv va boshqa tabiiy resurslardan oqilona foydalanish dolzarb mavzulardan biri bo’lib qolmoqda. Ushbu maqolada atrof-muhitni asrash masalalari bilan bir qatorda Markaziy Osiyo mamlakatlari uchun muhim ahamiyat kasb etadigan Orol dengizi va uning qurishi sabablari hamda bundan kelib chiquvchi muammolarni bartaraf etishda olib borilayotgan ishlar haqida so’z yuritiladi.

Inson qonunlar va huquqiy normalar ustuvor bo‘lgan jamiyatda yashar ekan, u o‘z huquq va erkinliklari orqali ijtimoiy munosabatlarga faol kirishadi. Ushbu munosabatlar davomida tabiiy ravishda turli nizolar yuzaga kelishi mumkin. Chunki, har bir shaxs o‘ziga yuklatilgan huquqiy majburiyatlarni har doim ham subyektiv yoki obyektiv sabablarga ko‘ra to‘liq bajara olmaydi yoki bajarishni istamaydi. Shuningdek, insonlarning huquqbuzarlikka moyilligi yoki uni sodir etishga xohishi borligini ham e’tirof etishimiz kerak. Bu kabi huquqbuzarliklar, o‘z navbatida, javobgarlikning vujudga kelishiga sabab bo‘ladi. Xalqaro ommaviy-huquqiy munosabatlarda ham nizolar va nizoli holatlar yuz berib turadi. Bunday holatlarda xalqaro ommaviy huquq subyektlari ham insonlar kabi huquqiy oqibatlar va javobgarlikka tortilish tartib-qoidalariga duch keladi. Ushbu maqola doirasida xalqaro ommaviy-huquqiy munosabatlarda subyektlarning javobgarligi va uning o‘ziga xos xususiyatlari yoritib beriladi.

Mazkur maqolada boshlangʻich sinflarda "Tarbiya" fanini oʻqitish jarayonida oʻzbek milliy qadriyatlarini shakllantirish va ulardan samarali foydalanishning ilmiy-nazariy asoslari keng yoritilgan. Maqolada milliy qadriyatlarning maʿnosi, tarbiyaviy ahamiyati, ularni oʻqituvchilarning dars jarayonida qoʻllash metodlari batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, oʻquvchilarning axloqiy tarbiyasini rivojlantirishda oila va maktab hamkorligining ahamiyati yoritiladi. Tadqiqot natijalari boshlangʻich sinf oʻquvchilari uchun darslik va qoʻllanmalarni takomillashtirish boʻyicha amaliy tavsiyalar beradi.

Mazkur maqolada Isajon Sultonning “Ma’suma” romani uning baddiy xususiyatlari bayon etilgan holda asarda tarixiy shaxslarning badiiy talqinlari tahlilga tortilgan. Asarda ifodalangan jadid namoyondalari ularning hayot yo‘li va taqdirlariga oid holatlar badiiy ifodalar asosida ochib berilgan. Maqola ham aynan ushbu xususiyatlari ko‘rsatib o‘tilgan.