O'ZBEKISTONDA IJTIMOIY HAYOT VA MAHALLA TIZIMIDA URF-ODAT VA MAROSIMLARNING FALSAFIY O‘RNI

Ushbu maqolada urf-odatlar va marosimlarning to'ylar, sunnat to'ylari, motam, Navro'z va boshqalarni O'zbekistondagi ijtimoiy hayot va mahalla tizimidagi falsafiy roli qonuniylik, madaniy xotira, birdamlik va hayot bosqichlari nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning ilmiy asosi me'yoriy-huquqiy hujjatlar hisoblangan 2019 yildagi To'ylar va marosimlarni tartibga solish to'g'risidagi qo'shma qaror va nizom, Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari to'g'risidagi qonunlarini tahlili, xalqaro madaniy siyosat manbalari bo’lgan 2003 yildagi Nomoddiy madaniy merosni himoya qilish to'g'risidagi konvensiya va UNESCOning "Ijtimoiy amaliyotlar, tasvirlar va bayramlar" sohasi, raqamli muhit ko'rsatkichlariga kiruvchi internet qamrovi va ijtimoiy tarmoq identifikatorlari va mahalliy ilmiy adabiyotlar va ikkilamchi ilmiy kuzatishlardan olingan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, marosimlar bir vaqtning o'zida: jamiyatning norasmiy qonuniy tartibini yaratadi va qonuniylashtiradi, jamoaviy xotirani mahalla makoniga "joylashtiradi" va uni avloddan-avlodga uzatadi, hayot holatidagi o'zgarishlarni rasmiylashtiruvchi "o'tish marosimlari" sifatida ijtimoiy birlashuvni kuchaytiradi, raqamli muhitda marosimlar obro'-e'tibor ko'rinishida namoyish etilishi va estetik standartlashtirish bosimi ostida o'zgartiriladi. Xulosa qilib aytganda, mahalla, ta'lim va madaniy siyosat ixchamlik, vositachilik, xotira-ta'lim integratsiyasi, raqamli uzatish bo'yicha amaliy tavsiyalar beradi.


15.04.2026 Volume Issue View more Download
THE TUGAL CALCULATION AND UZBEK FOLK ASTRONOMY: A TRADITIONAL CALENDRICAL SYSTEM BASED ON THE MOON–HULKAR CONJUNCTION

This study examines the role of the Hulkar (Pleiades) star cluster in Uzbek folk astronomy and analyzes the traditional calendric system known as the Tugal calculation. It explores how ancient Central Asian societies relied on observations of celestial bodies to determine time, seasonal changes, and weather patterns. The research demonstrates that the Tugal system is based on the conjunction of the Moon with Hulkar and follows a sidereal lunar cycle of approximately 29 days, including a distinctive 40-day period of invisibility. The findings highlight that this system was especially significant for pastoral communities, providing a practical framework for organizing agricultural and livestock activities. The study concludes that Uzbek folk astronomy represents a complex and empirically grounded knowledge system with strong cultural and scientific value.


15.04.2026 Volume Issue View more Download
LIBOS DIZAYNIDA RANGLAR ORQALI VIZUAL KOMMUNIKATSIYA

Ushbu maqolada ranglarning inson hayotidagi psixologik, fiziologik va estetik ahamiyati hamda ularning libos dizayni va moda sanoatidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Ranglarning inson ruhiyati va xulq-atvoriga ta’siri, zamonaviy moda tendensiyalaridagi roli va kiyim kompozitsiyasidagi funksional vazifalari yoritilgan.


15.04.2026 Volume Issue View more Download
КИБЕРВОЙНА В СОВРЕМЕННОМ МИРЕ

Статья посвящена исследованию кибервойны как одной из ключевых форм современного межгосударственного противостояния, возникающей в условиях глобальной цифровизации. Анализируются понятие, признаки и особенности кибервойны, а также её отличие от традиционных форм вооружённых конфликтов. Особое внимание уделяется современным методам ведения кибервойн и их воздействию на критическую инфраструктуру государств. Также рассматриваются актуальные проблемы правовой квалификации кибератак и пробелы в международно-правовом регулировании данной сферы. В результате исследования обосновывается необходимость формирования эффективных международных механизмов правового регулирования и сотрудничества государств в целях противодействия киберугрозам.


15.04.2026 Volume Issue View more Download
ISTE'MOL, JAMG'ARMA VA INVESTITSIYALAR

Isteʼmol, jamgʻarma va investitsiyalar har qanday iqtisodiyotning asosiy harakatlantiruvchi kuchlari hisoblanadi. Ushbu maqola mazkur tushunchalarning oʻzaro bogʻliqligini, ularning iqtisodiy oʻsish va barqarorlikka taʼsirini tahlil qiladi. Tadqiqot isteʼmol xatti-harakatlari, jamgʻarma mezonlari va investitsiya qarorlarining makroiqtisodiy koʻrsatkichlarga taʼsirini oʻrganadi. Natijalar milliy iqtisodiyotda samarali siyosatni ishlab chiqish uchun muhim xulosalarni taqdim etadi.


15.04.2026 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor