Linking mathematics education with real-life processes is one of the priority directions of modern pedagogy, and particularly in the context of academic lyceums it is essential to develop students’ awareness of the practical significance of mathematical knowledge as well as their ability to apply it in future professional activities. This article provides an in-depth scientific and methodological analysis of the economic meaning of the integral concept and substantiates the role of integrals in modeling continuous economic processes, including total cost, total revenue, production dynamics over time, savings, and consumption processes. It is demonstrated that modeling economic processes through integrals enables students to connect the theoretical foundations of mathematical analysis with real economic situations, thereby fostering analytical thinking and functional literacy on the basis of sound scientific arguments [1], [5].
Mazkur maqolada ingliz tilini o‘qitish jarayonida kommunikativ yondashuvning nazariy-metodik asoslari, uning an’anaviy grammatik-tarjima usullari bilan qiyosiy ustun jihatlari hamda zamonaviy ta’lim muhitida, xususan, tabiiy fanlar, jumladan biologiya yo‘nalishida ta’lim olayotgan o‘quvchi va talabalarning kasbiy-kommunikativ kompetensiyalarini shakllantirishdagi samaradorligi chuqur tahlil qilinadi. Maqolada kommunikativ yondashuvning real nutqiy vaziyatlarga asoslanishi, talabalarning faol ishtirokini ta’minlashi, fanlararo integratsiyani kuchaytirishi hamda biologik terminologiyani kontekst asosida o‘zlashtirishga imkon yaratishi ilmiy-metodik dalillar asosida yoritiladi. Tadqiqot davomida xorijiy va mahalliy ilmiy manbalar tahlil qilinib, kommunikativ yondashuvning o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi pedagogik hamkorlikni rivojlantirishdagi o‘rni asoslab beriladi.
Mazkur maqolada bel og‘riqlarining etiologik mexanizmlari, umurtqa pog‘onasi segmentlarida sodir bo‘ladigan funksional buzilishlarning patobiologik asoslari, shuningdek, ularni bartaraf etishda manual terapiya va fizioterapiya usullarining o‘zaro integratsiyasi samaradorligini yoritishga qaratilgan ilmiy tahlillar keltirilgan bo‘lib, ayniqsa, muskuloskelet tizimi faoliyatidagi disbalanslarni tuzatishda qo‘llaniladigan qo‘l bilan manipulyatsiya, yumshoq to‘qimalar mobilizatsiyasi, tortish muolajalari, elektroterapiya, ultratovush, magnitoterapiya, harakat terapiyasi kabi muolajalar kompleks qo‘llanilganda yuzaga keladigan sinergetik ta’sirlar chuqur biologik-fiziologik nuqtayi nazardan sharhlanadi [1], [4], [13]. Bel og‘rig‘ining surunkali shaklga o‘tishida paylar, ligamentlar va paravertebral mushaklarda rivojlanadigan miofastsial disfunktsiyalarni kamaytirishda har ikki usulning to‘g‘ri ketma-ketlikda qo‘llanishi tiklanishga qisqa muddatda erishishni ta’minlashi ilmiy manbalar asosida asoslab beriladi.
Ushbu maqolada badiiy asarda shakl va mazmun tushunchalarining nazariy mohiyati hamda ularning o‘zaro dialektik birligi yoritiladi. Shakl va mazmun kategoriyalarining falsafiy-estetik asoslari tahlil qilinib, ularning badiiy asar yaratilishidagi o‘rni ochib beriladi. Maqolada shaklning badiiy asarning tashqi tuzilishi va kompozitsiyasini belgilashi, mazmunning esa asarning g‘oyaviy-falsafiy mohiyatini ifodalashi misollar asosida asoslab beriladi. Abdulla Qahhorning “O‘g‘ri” hikoyasi hamda Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romani misolida shakl va mazmunning uyg‘unligi, ularning ijtimoiy muammolarni badiiy aks ettirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada badiiy asarning o‘quvchi ongida qayta talqin qilinishi va mazmunning ko‘p qatlamliligi masalasiga ham e’tibor qaratiladi.
Maqolada yozuvchi Abdulla Qodiriyning “Oʻtkan kunlar” romani badiiy tahlil qilinib, asarning sujet kompozitsiyasi, obrazlar tizimi, konfliktlar tabiati dagi hamda roman gʻoyaviy-badiiy qiymati ilmiy nuqtai nazaridan yoritiladi. Tahlilda qahramonlarning o'zaro aloqalari, xarakterlarning ochib berilishini, salbiy obrazlar orqali jamiyatdagi inqirozlarga duch kelinishini kuzatishingiz mumkin. Shuningdek, roman sujetining ekspozitsiyasi, tugun, kulminatsiya bosqichlari tahlil qilinib, konfliktlarning xarakterlararo, ijtimoiy muhit va ichki koʻrinish bilan bogʻliq tomonlari izohlanadi.