Bul maqalada qaraqalpaq tiliniń zamanagóy leksikasın óz ishine alǵan elektron korpustı jaratıw texnologiyaları hám onıń lingvistikalıq múmkinshilikleri talqılanadı. Izertlewdiń baslı maqseti — qaraqalpaq tili resursların sanlastırıw, tildiń statistikalıq hám morfologiyalıq parametrlerin analizlew ushın universal platforma jaratıw bolıp tabıladı. Maqalada internet resursları, ásirese Wikipedia hám elektron ǴXQ tekstleri tiykarında jıynalǵan 2,5 millionnan artıq sóz qollanılıwǵa iye bolǵan korpustıń arxitekturası kórsetilgen. Shıǵıstaǵı tatar milliy korpusı (“Tugan tel”) sıyaqlı iri joybarlar tájiriybesine súyene otırıp, qaraqalpaq tili korpusında úsh basqıshlı izlew sisteması: morfologiyalıq, kontekstli (KWIC) hám statistikalıq (N-gramm) modulleri islep shıǵılmaqta. Sonday-aq, maqalada korpus quramındaǵı tekstlerdi avtomatlastırılǵan morfologiyalıq teglew maseleleri hám tildiń agglyutinativlik qásiyetin esapqa alǵan halda izlew algoritmlerin optimallastırıw usılları keltirilgen. Izertlew nátiyjeleri qaraqalpaq tilin oqıtıw, leksikografiya hám mashina awdarması sistemaların rawajlandırıwda zárúr derek bolıp xizmet etedi.

Ushbu maqolada unutilgan so‘zlar va ularning zamon o‘tishi bilan yo‘qolishi, madaniyat hamda til rivojidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Biz unutilgan so‘zlarning ahamiyatini va ularni qayta tiklash yo‘llarini tahlil qilamiz.

Harbiy tashkilotlarda kadrlar bilan ishlashni avtomatlashtirish odatda intuitiv dalillar — qogʻozning kamayishi, hisobotning tezlashishi — bilan asoslanadi, ammo haqiqiy yutuq oʻlchanmay qoladi; sunʼiy intellekt esa jarayonlarning unga tayyorligi baholanmasdan muhokama qilinadi. Tadqiqot shu ikki boʻshliqni toʻldirishga qaratilgan. Uning maqsadi — kadrlar tizimini avtomatlashtirish samaradorligini oʻlchash vositasini yaratish va shu asosda sunʼiy intellektni joriy etishning bosqichli yoʻlini asoslashdir. Ish aralash dizaynda bajarilib, 2020–2026-yillardagi 23 ta manbaning tizimli tahlili, sakkizta asosiy kadrlar funksiyasining jarayonli dekompozitsiyasi va koʻp mezonli baholash metodologiyasini birlashtiradi. Uchta natija taqdim etiladi: MIL-AMM — avtomatlashtirish darajasi elektron bajariladigan jarayonlar ulushi bilan oʻlchanadigan besh darajali yetuklik modeli, unda D3 darajasi har qanday AI moduli uchun minimal shart deb belgilanadi; MIL-AEF — oʻn ikki indikatorni integral samaradorlik indeksi E ga jamlovchi toʻrt guruhli baholash ramkasi; va sunʼiy intellektni joriy etishning uch ufqli istiqbol tahlili. Yangilik avtomatlashtirish samaradorligi bilan AI ga tayyorlikni yagona oʻlchanadigan konstruktga bogʻlashda namoyon boʻladi: AI ni joriy etish qarori ekspert taassurotidan emas, oʻlchangan indeksdan kelib chiqadi.

Ishlatilgan G-58I katalizatoridan palladiy oksidlovchi-xloridli eritish usulida ajratilgandan keyin qolgan γ-Al₂O₃ tashuvchisining fazaviy, morfologik va teksturaviy holatini baholash metodologiyasi ishlab chiqildi. Rentgen difraksiyasi, BET adsorbsiya usuli, SEM/EDS, granulometrik va mexanik sinovlar asosida tashuvchining qayta foydalanishga yaroqlilik mezonlari taklif qilindi. Optimal eritish rejimida γ-Al₂O₃ ning asosiy fazaviy belgilari va granulalar skeletini saqlash, palladiy qoldig‘ini kamaytirish hamda sirtni qayta faollashtirish imkoniyati asoslandi.

Ushbu maqolada O`zbekiston va Janubiy Koreya Respublikalari o`rtasidagi munosabatlar o`rnatilishining ilk bosqichlaridan boshlab hozirgi kungacha bo`lgan institutsional asoslari, ularning tarixiy ildizlari hamda bosqichma-bosqich rivojlanish dinamikasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda diplomatik munosabatlarning bugungi kungacha bo'lgan davrida davlat va hukumat rahbarlari saviyasidagi tashriflar, strategik sheriklik to'g'risidagi deklaratsiya va bayonotlar, shuningdek Markaziy Osiyo--Koreya Respublikasi hamkorlik forumi kabi ko'p tomonlama institutsional mexanizmlar faoliyati ko'rib chiqilgan.