The civil liability of physicians in Islamic jurisprudence and the statutory laws of Afghanistan is one of the complex and sensitive issues in medical law, referring to the responsibility of doctors towards patients and the consequences resulting from their medical actions. Civil liability of a physician means their obligation to compensate for financial, physical, or emotional damages caused to patients. This liability typically arises when a doctor fails to fulfill their duties or performs unauthorized or negligent medical procedures. The aim of this study is to examine the conditions and circumstances under which physicians are held civilly liable under Islamic jurisprudence and Afghan statutory law. The central question of this research is: under what conditions and circumstances is a physician liable according to Islamic jurisprudence and Afghanistan’s laws? It appears that if a physician causes harm to a patient due to negligence, lack of caution, or excessive treatment, they are considered liable. This research is conducted through library-based sources and employs a descriptive-analytical method. The findings indicate that a physician cannot be deemed absolutely liable or entirely acquitted; rather, they are liable in cases where they fail to obtain prior consent (discharge of liability), lack sufficient expertise, or commit negligence. Otherwise, they are not considered liable.
Ushbu maqolada ilk sak-massaget ko‘chmanchi xalqlari tarixining tarixshunoslikda yoritilishi tizimli tarzda tahlil etiladi. Asosiy e’tibor qadimgi yunon-rim mualliflari - Gerodot, Strabon, Kvint Kursiy Ruf,Arrian, Diodor,Efor kabi mualliflarining asarlarida sak va massagetlar to‘g‘risida berilgan ma’lumotlarga qaratiladi. Ularning yozma asarlarida ushbu ko‘chmanchi xalqlarning harbiy-siyosiy tuzilmasi, urf-odatlari, diniy qarashlari va boshqa xalqlar bilan bo‘lgan munosabatlari qanday aks ettirilgani ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, rus tarixchi va sharqshunos olimlari -V.V. Bartold, S.P.Tolstov, A.I. Terenojkin, B.A.Litvinskiy, K.A.Akishev kabi olimlarning tadqiqotlari asosida sak-massagetlar tarixini o‘rganishga zamonaviy ilmiy yondashuvlar tahlil qilinadi
Ushbu maqola jismoniy tarbiya darslarida zamonaviy ta'lim berish usullarining ahamiyatini tahlil qiladi. Maqolada zamonaviy pedagogik texnologiyalar, interaktiv metodlar, gamifikatsiya, multimedia vositalari va individuallashtirilgan yondashuvlarning ta'lim jarayoniga qanday ta'sir ko'rsatishi va o'quvchilarning jismoniy, ruhiy va ijtimoiy rivojlanishiga qanday hissa qo'shishi ko'rib chiqiladi. Zamonaviy usullar nafaqat jismoniy salomatlikni yaxshilash, balki o'quvchilarni motivatsiya qilish, o'ziga bo'lgan ishonchni oshirish va sport faoliyatida samarali ishtirok etish uchun zarur ko'nikmalarni rivojlantirishga yordam beradi. Maqola shuningdek, texnologiyalarni jismoniy tarbiya darslarida qo'llash, tashqi muhitni ta'lim jarayoniga jalb qilish va o'quvchilarga rag'batlantiruvchi muhit yaratish haqida muhokama qiladi. Barcha metodlar orqali jismoniy tarbiya darslari yanada interaktiv, samarali va qiziqarli bo'lishi mumkin.
Ushbu maqolada jismoniy shaxslarni soliqqa tortishda ijtimoiy chegirmalarning xalqaro tajribasi o‘rganilgan. AQSh, Yevropa, Sharqiy Osiyo va Skandinaviya mamlakatlari misolida ularning yondashuvlari, soliq siyosatidagi asosiy maqsadlar, chegirmalar shakllari va O‘zbekistondagi amaliyot bilan solishtiruvlar tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston uchun mos takliflar ilgari surilgan.