Mazkur maqolada psixologiya fanining tarixiy ildizlari, qadimgi falsafiy qarashlardan boshlab zamonaviy ilmiy yondashuvlargacha bo‘lgan rivojlanish bosqichlari o‘rganiladi. Psixologiyaning fan sifatida shakllanishida muhim rol o‘ynagan olimlarning g‘oyalari, psixologiyaning mustaqil fan sifatida ajralib chiqishi va uning rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi.
Mazkur maqolada Alisher Navoiy tomonidan yozilgan “Saddi Iskandariy” dostoni tahlil qilinadi. Asarning umumiy hajmi, tuzilishi, janr xususiyatlari hamda tarixiy va diniy manbalarga asoslangani ilmiy yondashuv asosida yoritilgan. Dostonning Qurʼoni Karimdagi Zulqarnayn haqidagi oyatlar bilan bogʻliqligi, shuningdek, unda Iskandar obrazining badiiy-falsafiy talqini ochib beriladi. Asar orqali adolatli va ilmli rahbar timsoli yaratilib, o‘zbek epik an’analarida yangi bosqich boshlab berilgani ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, dostondagi g‘oyaviy mazmunning bugungi davr uchun ham dolzarbligi asoslab beriladi.
Ushbu maqolada Buxoro amirligini mustamlaka qilish bosqichlari koʻrib chiqilib, Rossiya imperiyasining 19-asr davomida Markaziy Osiyodagi ekspansionistik kun tartibi, asosiy siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy omillar bilan bir qatorda, bu harakatning hududiy-siyosiy oqibatlari ham koʻrib chiqiladi. Buxoro amirligining muxtoriyat siyosatini amalga oshira olmasligi, Rossiyaning iqtisodiy va harbiy tazyiqlari, ichki siyosiy nizolar bu istiloga turtki bergan unsurlar sifatida baholanadi. Tadqiqot tarixiy yozuvlar, diplomatik yozishmalar va zamonaviy tarixshunoslikka asoslangan.
Ushbu maqolada xalq cholg‘ularining o‘ziga xosligi, ularning madaniy meros sifatidagi ahamiyati va saqlanish muammolari tahlil qilinadi. Cholg‘ularning tarixi, shakllanish jarayoni, shakllari hamda ularning etnografik, estetik va ijodiy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, xalq cholg‘ularini saqlash va rivojlantirishga qaratilgan zamonaviy yondashuvlar hamda davlat va jamiyat darajasidagi saqlash choralari muhokama qilinadi.