Diabet mellitus – bu insulin yetishmovchiligi yoki organizm to‘qimalarining unga nisbatan sezuvchanligining pasayishi natijasida yuzaga keladigan surunkali metabolik kasallik bo‘lib, doimiy giperglikemiya bilan kechadi. Ushbu maqolada diabetning tasnifi, etiologiyasi, patogenezi, klinik ko‘rinishlari va asoratlari yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy davolash yondashuvlari – insulin terapiyasi, og‘iz orqali qabul qilinadigan gipoglikemik dorilar, inkretin asosidagi terapiya, SGLT2 ingibitorlari va istiqbolli hujayra hamda gen terapiyalari haqida ma’lumot berilgan. Kasallikni boshqarishda hayot tarzini o‘zgartirish, parhez terapiyasi va profilaktika choralarining ahamiyati alohida ta’kidlangan.

Ushbu ilmiy maqolada ko‘zning asosiy sezuvchi qismi — retina (to‘r parda)ning gistologik tuzilishi va har bir qatlamning ko‘rish jarayonidagi funksional ahamiyati yoritilgan. Retina 10 ta qatlamdan tashkil topgan bo‘lib, har bir qatlamda maxsus morfologik tuzilma va funksional hujayralar mavjud. Fotoretseptorlar (tayanch rod va konuslar), bipolar va ganglion hujayralar, pigment epiteliysi, neyroglial elementlar ko‘rishning boshlang‘ich bosqichida yorug‘lik signallarini qabul qilish, uzatish va qayta ishlashda asosiy rol o‘ynaydi. Maqolada shuningdek, retina qatlamlarining o‘zaro integratsiyasi, ularning patologik holatlar — masalan, diabetik retinopatiya, glaukoma va retina degeneratsiyalari bilan bog‘liqligi ham tahlil qilingan. Retina gistologiyasini chuqur o‘rganish oftalmologik kasalliklarni erta aniqlash va samarali davolashda muhim ahamiyat kasb etadi.

Ushbu maqolada o‘pka alveolalarining gistologik tuzilishi, ularning hujayraviy tarkibi va gaz almashinuvidagi roli batafsil yoritilgan. Alveola devorining asosiy komponentlari — I va II tip pnevmositlar, surfaktant, interalveolyar septum va alveolyar makrofaglar morfologik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Shuningdek, alveola va kapillyarlar o‘rtasidagi tuzilmaviy moslashuvlar hamda gaz almashinuvi mexanizmi izchil bayon etilgan. Mavzuning dolzarbligi, ayniqsa respirator kasalliklar, surfaktant yetishmovchiligi, emfizema va fibroz kabi klinik holatlarda alveolalarning buzilishi bilan bog‘liq patologiyalarni anglashda namoyon bo‘ladi.

Ushbu ilmiy maqolada tijorat banklari faoliyatida moliyaviy barqarorlik va iqtisodiy samaradorlikni aniqlovchi muhim ko‘rsatkichlar – foyda miqdori hamda rentabellik darajasi chuqur tahlil qilinadi. Ayniqsa, “Asakabank” ATB misolida 2020–2024-yillar davomida bankning sof foydasi, umumiy aktivlari, o‘z kapitali hamda rentabellik indikatorlari (ROA – aktivlar rentabelligi va ROE – o‘z kapital rentabelligi) asosida kompleks tahlil amalga oshirilgan. Tahlil natijalari “Asakabank” faoliyatida foyda ko‘rsatkichlarining izchil o‘sayotganini, bu esa moliyaviy boshqaruv samaradorligining ortib borayotganini ko‘rsatmoqda. Maqolada bank rentabelligini oshirishga doir takomillashtirish yo‘nalishlari sifatida: kredit portfelining diversifikatsiyasi, raqamli bank xizmatlaridan foydalangan holda xizmat turlarini kengaytirish, operatsion xarajatlarni optimallashtirish hamda risklarni boshqarish tizimini mustahkamlash kabi amaliy choralar ilgari suriladi. Shuningdek, tijorat banklari moliyaviy tahlilining zamonaviy usullari va rentabellikni baholashda qo‘llaniladigan iqtisodiy indikatorlarning amaliy ahamiyati yoritiladi.

В данной научной статье представлен углубленный анализ системы контроля качества аудиторских организаций и ее основных элементов. Качество аудита тесно связано с надежностью финансовой отчетности, точностью информации для пользователей и повышением доверия к аудиторским услугам. В статье рассматриваются основные направления системы менеджмента качества, основанные на требованиях международных стандартов, в частности IFAC и ISQC 1, такие компоненты, как ответственность руководства, соблюдение этических стандартов, квалификация персонала, документирование, мониторинг и выполнение аудиторских заданий. Также освещается практика обеспечения качества аудиторских организаций на основе опыта Узбекистана, существующих проблем и статистических данных. В конце статьи даны практические рекомендации по совершенствованию контроля качества.