INSONIYATNING BUGUNGI IJTIMOIY-MA'NAVIY MUAMMOLARI: SHOPENGAUER, FROMM, FREYD, YUNG, ORUELL VA RASSEL QARASHLARINING QIYOSIY TAHLILI

Maqolada insonning ichki parchalanishi, begonalashuv, axloqiy beqarorlik va ommaviy madaniyat bosimi kabi bugungi ijtimoiy-maʻnaviy tugunlar olti mutafakkirning matnlari asosida talqin qilinadi. Tadqiqotning maqsadi Shopengauer, Fromm, Freyd, Yung, Oruell va Rassel qarashlarida insonning maʻnaviy inqirozi qanday tushuntirilishini qiyosiy-falsafiy yoʻl bilan ochishdir. Metod sifatida germenevtik tahlil, tarixiy-qiyosiy tahlil, semiotik oʻqish va diskurs tahlili qoʻllandi; bunda asosiy eʻtibor original asarlar, qayta nashrlar, sharhlar va konseptual izohlar oʻrtasidagi maʻno farqlariga qaratildi. Tahlil natijasida oltita muallifda umumiy uch yoʻnalish ajralib chiqdi: irodaning izdan chiqishi, ongsizlikning hukmronligi va ijtimoiy tizimning shaxsni standartlashtirishi. Shu bilan birga, har bir muallif muammoni turlicha markazlashtiradi: Shopengauer istak va iztirob zanjirini, Freyd ichki toʻqnashuvni, Yung arxetipik boʻlinishni, Fromm erkinlikdan qochishni, Oruell nazorat va til manipulyatsiyasini, Rassel esa aql va tinchlikning yemirilishini asosiy nuqta sifatida koʻrsatadi. Sintez shuni koʻrsatadiki, ularning qarashlari bir-birini inkor etmaydi, balki zamonaviy insonning maʻnaviy himoyasizligini turli darajalarda yoritadi. Ilmiy hissa sifatida mazkur maqola ijtimoiy falsafada klassik gʻoyalarning yagona muammo maydonida tutashishini koʻrsatadigan integrativ talqin modelini taklif etadi.


18.06.2026 Volume Issue View more Download
INTERNET ORQALI QONUNIY DAROMAD

Mazkur maqolada internet tarmog‘i orqali qonuniy daromad olish faoliyatini rasmiylashtirishning huquqiy asoslari tahlil qilingan. Xususan, o‘zini o‘zi band qilgan shaxs va yakka tartibdagi tadbirkor maqomlarini olish tartibi, ularning afzalliklari, soliqqa tortishning soddalashtirilgan mexanizmlari hamda onlayn ro‘yxatdan o‘tish imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, elektron tijorat faoliyatida iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, shaxsiy ma’lumotlarni muhofaza qilish va sotuvchilarning asosiy majburiyatlari ko‘rib chiqilgan. Maqolada internet orqali daromad topayotgan fuqarolar uchun faoliyatni qonuniylashtirishning amaliy ahamiyati hamda uni amalga oshirish bo‘yicha bosqichma-bosqich tavsiyalar berilgan.


18.06.2026 Volume Issue View more Download
INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHDA MILLIY VA XALQARO HUQUQ NORMALARINING O‘ZARO TA’SIRI

Ushbu maqola zamonaviy yuridik fanning eng dolzarb muammolaridan biri – inson huquq va erkinliklarini ta’minlashda milliy hamda xalqaro huquq normalarining o‘zaro ta’siri, dialektik aloqadorligi va kollizion jihatlarini fundamental tadqiq etishga bag‘ishlangan. Global o‘zgarishlar va transformatsiya jarayonlari davrida davlatlarning suveren huquqlari hamda xalqaro hamjamiyat oldidagi majburiyatlari o‘rtasidagi muvozanatni saqlash masalasi tahlil markazida turadi. Muallif xalqaro huquqning umume’tirof etilgan prinsiplari va normalarining milliy huquqiy tizimlarga implementatsiya qilinishi (transformatsiya, inkoporatsiya, resepsiya) mexanizmlarini qiyosiy-huquqiy metod yordamida o‘rganadi. Maqolada xalqaro shartnomalar va konstitutsiyaviy normalar to‘qnash kelgan vaziyatlarda yuzaga keladigan huquqiy kolliziyalar, xususan, "Dualizm" va "Monizm" doktrinalarining zamonaviy talqinlari atroflicha yoritilgan. Tadqiqot doirasida inson huquqlari bo‘yicha xalqaro standartlarning milliy sud amaliyotiga ta’siri, Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudi (IHYeS), BMT qo‘mitalari va boshqa xalqaro institutlarning qarorlari milliy pretsedentlar shakllanishida qay darajada rol o‘ynayotgani empirik ma’lumotlar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada milliy qonunchilikning xalqaro huquq normalari bilan uyg‘unlashuvi jarayonidagi tizimli muammolar, huquqiy bo‘shliqlar va ularni bartaraf etishga qaratilgan amaliy taklif hamda tavsiyalar ishlab chiqilgan. Xulosa qismida inson huquqlarini samarali himoya qilish faqatgina ikki tizimning konstruktiv va o‘zaro muvofiqlashtirilgan integratsiyasi orqali ta’minlanishi mumkinligi ilmiy asoslab berilgan.


18.06.2026 Volume Issue View more Download
ASSESSMENT OF THE EFFICIENCY OF STATE FINANCIAL CONTROL: THE EXPERIENCE OF UZBEKISTAN

The essence of state financial control, its role in economic management and issues of assessing its effectiveness are analyzed. The reforms being implemented in the system of state financial control in the Republic of Uzbekistan, measures aimed at ensuring the rational use of budget funds, strengthening financial discipline and preventing corruption are studied. Also, proposals and recommendations are developed to improve the effectiveness of state financial control.


18.06.2026 Volume Issue View more Download
TIJORAT BANKLARINING KREDIT PORTFELIDAGI MUAMMOLI KREDITLARNI KAMAYTIRISH YO‘LLARI («XALQ BANKI» ATB MISOLIDA)

Ushbu maqolada ATB «Xalq banki» kredit portfelida muammoli kreditlar (NPL - Non-Performing Loans) ulushining 2020–2024-yillardagi dinamikasi, bank moliyaviy barqarorligiga ta’siri hamda ularni kamaytirishning institutsional va raqamli mexanizmlari tadqiq etildi. Tadqiqotda Markaziy bank statistik ma’lumotlari, bank moliyaviy hisobotlari va ilmiy adabiyotlar asosida trend tahlili, CAMELS modeli, qiyosiy tahlil, Basel III va IFRS 9 yondashuvlaridan foydalanildi. Natijalar 2022-yilda NPL ulushi 19,7 foizga yetib, ROA, CAR, NIM va CIR ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir ko‘rsatganini, 2023–2024-yillarda esa sog‘lomlashtirish choralari natijasida NPL ulushi 7,6 foizgacha pasayganini ko‘rsatdi. Maqolada AI-skoring, real vaqt monitoringi, erta ogohlantirish tizimi, portfel diversifikatsiyasi va aktivlarni boshqarish kompaniyasi modeliga asoslangan amaliy takliflar ishlab chiqildi.


18.06.2026 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor