This article explores the pathophysiological mechanisms underlying the development of hypertension, with a special emphasis on the hormonal factors that contribute to elevated blood pressure. Hypertension, one of the most prevalent cardiovascular disorders worldwide, results from a complex interplay between genetic predisposition, environmental influences, and dysregulation of multiple physiological systems. The article discusses how alterations in renal function, vascular resistance, and sympathetic nervous system activity lead to chronic elevation of arterial pressure. Particular attention is given to the renin-angiotensin-aldosterone system (RAAS), vasopressin, and other endocrine factors such as catecholamines and natriuretic peptides. The review also highlights the feedback loops and receptor sensitivities that sustain hypertensive states over time. Understanding these hormonal contributions is essential for identifying therapeutic targets and improving the management of hypertensive patients. Overall, the paper aims to provide a comprehensive view of how hormonal imbalance acts as a key driver in the pathogenesis of hypertension.
Emocional sharshaw - bul uzaq dawam etken stress, emocional hám fizikalıq artıqsha júklemeler nátiyjesinde insannıń ruwxiy resurslarınıń tawsılıwı hám sharshaw jaģdayı. Bul maqalada sezimlik sharshawdıń aqıbetleri hám onıń insan organizmine bolǵan qáwip-qáterleri tallanǵan. Maqalada sezimlik sharshawdıń psixologiyalıq, fizikalıq, sociallıq hám kásiplik tarawlardaǵı unamsız tásirleri hám olardı azaytıwdıń nátiyjeli usılları sáwlelendirilgen. Maqala sezimlik sharshawdıń uzaq múddetli aqıbetlerinen saqlanıw hám olardı saplastırıw boyınsha usınıslardı usınadı.
Bul maqalada emocional sharshaw sindromı (burnout) túsinigi, onıń qáliplesiw sebepleri hám ásirese, sociallıq belsendilik penen baylanıslı júzege keletuǵın psixologiyalıq hám fiziologiyalıq qáwip-qáterler tallanǵan. Sonday-aq, sindromnıń aldın alıw boyınsha usınıslar da berilgen.
Usı maqalada psixologiyalıq keńes túsinigi, onıń mazmunı, ámeliy áhmiyeti hám de psixologiya pánindegi ózine tán mashqala sıpatında úyreniliwi jaritılǵan. Sonday-aq, másláhátlesiw procesiniń basqıshları, psixologiyalıq qatnaslar hám qarıydar menen islesiwde júzege keletuǵın qıyınshılıqlar da tallanǵan.
Ushbu maqolada XIX asr oxiri va XX asr boshlarida O‘rta Osiyoda yuzaga kelgan jadidchilik harakatining mazmun-mohiyati, tarixiy bosqichlari, asosiy g‘oyalari hamda bugungi kunda bu harakat merosining O‘zbekiston jamiyatidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Jadidchilik harakatining asoschilari tomonidan ilgari surilgan ma’rifiy, ijtimoiy va siyosiy g‘oyalarning zamonaviy ta’lim tizimi, gender tengligi, milliy o‘zlikni anglash va fuqarolik jamiyati qurilishiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, jadid matbuoti, teatr va adabiy merosining yosh avlod tarbiyasidagi roli, bugungi islohotlar bilan o‘zaro bog‘liqligi chuqur o‘rganilgan. Maqolada tarixiy va zamonaviy qarashlar uyg‘unligi orqali jadidchilik harakatining dolzarbligi va bugungi kundagi o‘rni ilmiy asosda tahlil etiladi.