JINOYAT QONUNCHILIGIDA AYB VA AYBSIZLIK PREZUMPSIYASI O‘RTASIDAGI HUQUQIY MUVOZANAT

Ushbu maqolada jinoyat huquqi va jinoyat-protsessual qonunchiligining fundamental ustunlaridan biri hisoblangan ayb prinsipi hamda aybsizlik prezumpsiyasi (presumption of innocence) o‘rtasidagi huquqiy muvozanatni ta’minlash muammolari keng qamrovli tahlil qilingan. Muallif shaxsning jinoiy javobgarlikka tortilishi jarayonida subyektiv aybdorlik mezonlari bilan uning huquqiy maqomini himoya qiluvchi immunitetlar o‘rtasidagi o‘zaro mutanosiblikni zamonaviy jinoyat-huquqiy doktrinalar prizmasi orqali tadqiq etadi. Maqolada Yangi O‘zbekiston sharoitida amalga oshirilayotgan sud-huquq islohotlari, xususan, yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida aybsizlik prezumpsiyasining konstitutsiyaviy-huquqiy kafolatlari yanada kuchaytirilganligi amaldagi Jinoyat va Jinoyat-protsessual kodekslari normalari bilan qiyosiy ravishda baholangan. Tadqiqot davomida kiberjinoyatchilik, uyushgan korrupsiya va murakkab iqtisodiy jinoyatlarni fosh etishda isbotlash majburiyati (burden of proof) hamda aybni aniqlash jarayonida yuzaga kelayotgan huquqiy kolliziyalar va sud amaliyotidagi muammolar tanqidiy tahlil qilingan. Rivojlangan xorijiy davlatlar (AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya) va xalqaro sud instansiyalarining (Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudi) preventiv tajribasi o‘rganilib, ayb va aybsizlik prezumpsiyasi prinsiplari o‘rtasidagi nomutanosibliklarni bartaraf etish imkoniyatlari yoritilgan. Yakunda gumon qilinuvchi va ayblanuvchining huquqiy himoya vositalarini kengaytirish, isbotlanmagan har qanday shubhalarni ayblanuvchining foydasiga talqin qilish mexanizmini to‘liq va so‘zsiz amaliyotga tatbiq etish hamda jinoiy qonunchilik normalarini yanada takomillashtirish bo‘yicha aniq ilmiy-amaliy taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.


08.06.2026 Volume Issue View more Download
ЛИНГВИСТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ СКАЗОК О ЖИВОТНЫХ: СИСТЕМА ОБРАЗОВ В РУССКИХ И УЗБЕКСКИХ СКАЗКАХ

В статье проводится сопоставительный анализ лингвистических особенностей русских и узбекских сказок о животных. Рассматриваются три ключевых аспекта: система образов персонажей, лексические особенности текстов и их композиционное своеобразие. Выявлено типологическое сходство двух традиций — наделение животных человеческими качествами, — а также принципиальные различия, обусловленные географическими, историческими и культурными факторами. Лексический уровень характеризуется богатством национально маркированных единиц: в русских текстах преобладают уменьшительно-ласкательные формы и постоянные эпитеты, в узбекских — этикетные формулы и восточные заимствования. Показано, что, несмотря на внешнюю сюжетную схожесть, языковое оформление сказок остаётся глубоко самобытным для каждого народа.


08.06.2026 Volume Issue View more Download
AKMEOLOGIK YONDASHUV ASOSIDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNI KASBIY FAAOLIYATGA TAYYORLASH METODIKASI

Mazkur maqolada akmeologik yondashuv asosida bo‘lajak o‘qituvchilarni kasbiy faoliyatga tayyorlashning nazariy va metodik asoslari yoritilgan. Shuningdek, pedagog kadrlarni tayyorlash jarayonida kasbiy kompetentlikni rivojlantirish, shaxsiy va kasbiy kamolotga erishish omillari tahlil qilingan. Akmeologik yondashuvning bo‘lajak o‘qituvchilar kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishdagi ahamiyati ochib berilgan.


06.06.2026 Volume Issue View more Download
XORAZMNING ANTIK DAVR MADANIY-XO‘JALIK MARKAZLARINING TARKIB TOPISHI, SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI

Mazkur maqolada Xorazmning antik davrdagi madaniy-xo‘jalik markazlarining tarkib topishi, shakllanish omillari va rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda vohaning tabiiy-geografik sharoiti, irrigatsiya tizimlari, urbanizatsiya jarayonlari hamda yirik qal’a-shaharlarning iqtisodiy va madaniy hayotdagi o‘rni yoritilgan. Natijalar Xorazm madaniy-xo‘jalik markazlari voha taraqqiyotining asosiy tayanchi bo‘lganligini ko‘rsatadi.


06.06.2026 Volume Issue View more Download
TUYA TOVON (ALHAGI SPP.) O'SIMLIGINING FITOKIMYOVIY TARKIBI VA FARMAKOLOGIK XUSUSIYATLARI: NCBI MA'LUMOTLARI ASOSIDAGI TIZIMLI SHARH

Ushbu sharh maqolada burchoqdoshlar (Fabaceae) oilasiga mansub boʻlgan dorivor tuya tovon (Alhagi spp.) turkumining fitokimyoviy tarkibi va zamonaviy farmakologiyadagi istiqbollari NCBI, PubMed. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Alhagi spp. tarkibida flavonoidlar (kversetin,kemferol, rutin), fenol kislotalari, alkaloidlar, polisakaridlar, sterollar va efir moylari kabi biologik faol moddalarning boy kompleksi mavjud. Mazkur birikmalar oʻsimlikning antioksidant, yalligʻlanishga qarshi, antimikrob, siydik haydovchi, gepatoprotektorlik hamda oʻsmalarga qarshi xususiyatlarini belgilaydi. Maqolada oʻsimlik ekstraktlarining biotexnologik potensiali, xususan, in vitro toʻqima kulturalari yordamida ikkilamchi metabolitlarni ajratib olish va farmatsevtika sanoatida yangi fitopreparatlar yaratishdagi ahamiyati ilmiy jihatdan batafsil asoslab berilgan.


06.06.2026 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor