ISM QO’YISH TARTIBI VA BEK, XON, JON, ODDIY QO’SHIMCHA EMASLIGI UNING AHAMIYATI VA TARIXI

Ushbu maqolada muallif o'zbek millati o'z farzandlariga o'zbekona ism tanlash, va uning tarixiy ismlarni inobatga olgan xolda farzandiga qo'yish haqida qisqacha fikrlar bayon qiladi. Ismlar millat shaʼni obroʻsiga nufuziga yarasha ismlar haqida fikirlar yuritgan. Hamda oʻzbek ismiga "Xon", "Bek", Jon" qoʻshimcha deyiladi, ammo oddiy qoʻshimcha emasligini, unda oʻzbekning asl nasabini belgilovchi, anglatuvchi qoʻshimchaligi haqida bayon qiladi.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
O‘ZBEKISTONDA JAMG‘ARIB BORILADIGAN PENSIYA TA’MINOTI TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida jamg‘arib boriladigan pensiya ta’minoti tizimining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va zamonaviy holati atroflicha tahlil etilgan. Xususan, demografik bosimning ortib borishi, mehnat bozorining norasmiy segmenti kengligi, bandlikning yetarli darajada rasmiylashtirilmaganligi kabi omillar ushbu tizimning moliyaviy barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgani asoslangan. Shu bilan birga, pensiya jamg‘armalarining investitsiyaviy faolligini oshirish, kapital bozorlariga integratsiyalashuvi va shaffof monitoring tizimlarini joriy etish orqali pensiya tizimining uzoq muddatli barqarorligini ta’minlash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, pensiya islohotlarini muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun uch asosiy yo‘nalishda harakat qilish lozim: moliyaviy barqarorlikni ta’minlash, boshqaruv tizimini modernizatsiya qilish va aholining moliyaviy savodxonligini oshirish. Mazkur maqola natijalari ijtimoiy siyosat yurituvchi davlat organlari, iqtisodiy islohotlar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar hamda pensiya fondlari uchun nazariy-metodik va amaliy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
SURUNKALI STRESSDAN KEYIN GEPOKAMPTDAGI O’ZGARISHLAR

Ushbu maqolada surunkali stressning inson miyasi, xususan, gepokamp strukturasi va funksiyasiga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Gepokamp — xotira, o‘rganish va emotsional regulyatsiyada muhim rol o‘ynovchi miya strukturasi bo‘lib, stressga sezgir zonalardan biridir. Maqolada avvalo gepokampning morfologiyasi va vazifalari, so‘ngra stress tushunchasi hamda organizmga ta’siri yoritilgan. Asosiy e’tibor surunkali stress holatlarida glukokortikoidlar va boshqa neyromediatorlarning gepokampga ko‘rsatadigan zararli ta’sirlariga qaratiladi. Surunkali stress natijasida neyrogenezning susayishi, nevronlar sonining kamayishi, sinaptik aloqalarning buzilishi va gepokamp atrofiyasi kabi o‘zgarishlar yuzaga keladi. Ushbu o‘zgarishlar kognitiv faoliyatning pasayishi, xotira buzilishlari, depressiya va tashvish holatlari bilan bog‘liq bo‘ladi. Shuningdek, maqolada stress oqibatlarini kamaytirish va gepokamp funksiyalarini tiklash bo‘yicha farmakologik. Tadqiqotlar natijasida kelgusida ushbu sohada chuqurroq izlanishlar olib borish zaruriyati asoslab berilgan.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
UMUMSHAHAR IQLIM NAZORATI: SHAHAR MUHITIDA MIKROIQLIMNI MUHANDISLIK YO‘LI BILAN BARQARORLASHTIRISH USULLARI

Mazkur maqolada shaharlarda yuzaga kelayotgan mikroiqlim o‘zgarishlari va ular bilan bog‘liq ekologik muammolar muhokama qilinadi. Asosiy e’tibor muhandislik asosidagi yechimlarga — yashil tomlar, aqlli ventilyatsiya tizimlari, aerodinamik loyihalash, suvni qayta aylantirish tizimlari kabi yondashuvlarga qaratilgan. Shahar iqlimini nazorat qilish orqali ekologik barqarorlikka erishish yo‘llari tahlil qilinadi.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
EPITELIY TO‘QIMALARI: TURLARI VA FUNKSIONAL FARQLARI

Epiteliy to‘qimalari inson organizmidagi eng muhim to‘qimalardan biri bo‘lib, ularning turli xil shakl va funksiyalari tana tuzilishi va faoliyatini boshqarishda asosiy rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada epiteliy to‘qimalarining turlari, tuzilishi, joylashuvi va funksional farqlari batafsil tahlil qilinadi. Epiteliy to‘qimalarining har bir turi o‘ziga xos vazifalarni bajarib, kasalliklar paytida yuzaga keladigan patologik o‘zgarishlarni tushunishda muhim ahamiyatga ega. Maqolada shuningdek, epiteliy to‘qimalarining klinik ahamiyati va regeneratsiya salohiyati haqida ham so‘z boradi.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor