OQITIWSHI KOMPETENCIYASINIŃ MAZMUNI

Bul maqalada klass jámáátin basqarıwda oqıtıwshı kompetenciyasınıń mazmunı, quramlıq bólimleri hám ámeliy áhmieti kórsetilgen. Atap aytqanda, pedagogikalıq, psixologiyalıq, kommunikativlik hám informaciyalıq-kommunikaciyalıq kompetenciyalardıń klastaǵı sociallıq-psixologiyalıq ortalıqqa kórsetetuģın tásiri analizlengen. Oqıtıwshınıń kásiplik potencialı, onıń liderlik pazıyletleri, klass ishindegi qatnasıqlardı tártipke salıwdaǵı roli zamanagóy ilimiy kózqaraslar tiykarında ashıp berilgen. Sonday-aq, maqalada Ózbekstan Respublikasında ámelge asırılıp atırǵan bilimlendiriw reformaları konteksinde oqıtıwshılardıń kompetenciyalıq dárejesin rawajlandırıw jolları kórip shıǵılǵan. Izertlew nátiyjeleri klass jámáátin basqarıwda kompetentli muģallim jetekshi faktor ekenligin tastıyıqlaydı.


20.06.2025 Volume Issue View more Download
Ushbu maqolada dentinogenez - ya’ni dentin to‘qimasining shakllanish jarayoni va uning murakkab biologik asoslari chuqur tahlil qilinadi. Maqolada dentinning rivojlanish bosqichlari, odontoblastlar faoliyati, genetik va epigenetik omillarning dentin hosil bo‘lishidagi o‘rni batafsil yoritilgan. Shuningdek, dentinogenez jarayonining buzilishi bilan bog‘liq kasalliklar, jumladan, dentinogenezis imperfekta, gipomineralizatsiya va boshqa irsiy hamda orttirilgan patologiyalar tahlil qilinadi. Har bir kasallik turi alohida o‘rganilib, unda yuzaga keladigan to‘qima o‘zgarishlari, klinik belgilari, diagnostik usullari va zamonaviy davolash yo‘llariga alohida e’tibor qaratilgan. Maqola dentin hosil bo‘lishidagi fiziologik va patologik mexanizmlarni solishtirish orqali klinik stomatologiyada samarali tashxis va davolash strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Ushbu maqolada dentinogenez - ya’ni dentin to‘qimasining shakllanish jarayoni va uning murakkab biologik asoslari chuqur tahlil qilinadi. Maqolada dentinning rivojlanish bosqichlari, odontoblastlar faoliyati, genetik va epigenetik omillarning dentin hosil bo‘lishidagi o‘rni batafsil yoritilgan. Shuningdek, dentinogenez jarayonining buzilishi bilan bog‘liq kasalliklar, jumladan, dentinogenezis imperfekta, gipomineralizatsiya va boshqa irsiy hamda orttirilgan patologiyalar tahlil qilinadi. Har bir kasallik turi alohida o‘rganilib, unda yuzaga keladigan to‘qima o‘zgarishlari, klinik belgilari, diagnostik usullari va zamonaviy davolash yo‘llariga alohida e’tibor qaratilgan. Maqola dentin hosil bo‘lishidagi fiziologik va patologik mexanizmlarni solishtirish orqali klinik stomatologiyada samarali tashxis va davolash strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.


20.06.2025 Volume Issue View more Download
YOSHLARDA QON BOSIMINING OSHISHI. GIPERTONIYA

Yurak qon-tomir tizimi kasalliklari inson salomatligi uchun xavf-xatar manbai bo'lib, ularning orasida yurak porog'lari va gipertoniya alohida o'rin oladi. Yurak porog'lari yurak faoliyatining buzilishi natijasida yuzaga keladigan holat bo'lib, u yurak to'qimalarining qoniqarsiz ta'minlanishi, yurakning ishlash qobiliyatining pasayishi bilan kechadi. Gipertoniya, yoki arterial bosimning doimiy ko'tarilishi esa, yurak va qon tomirlarga katta yuk tushuradi, ularning patologiyasiga olib keladi. Ushbu kasalliklarning profilaktikasi va davosi uchun to'g'ri diagnoz qo'yish, sog'lom turmush tarzini niyat qilish, dori-darmonlarni oqilona qabul qilish muhimdir. Maqola yakunida yurak qon-tomir kasalliklarining oldini olish bo'yicha tavsiyalar beriladi va ularning suiste'mol qilish asoratlarining oldini olishga qaratilgan amaliy maslahatlar keltiriladi.


20.06.2025 Volume Issue View more Download
FEATURES OF THE COURSE OF MENOPAUSE IN WOMEN WITH VITAMIN D DEFICIENCY

Menopause is a critical transitional phase in a woman’s life characterized by the cessation of ovarian function and the end of menstruation. It is often accompanied by a range of physical, emotional, and metabolic symptoms that vary in intensity and duration. Recent research indicates that vitamin D plays a significant role not only in bone metabolism but also in the modulation of menopausal symptoms. The aim of this study was to investigate the features of the menopausal course in women diagnosed with vitamin D deficiency and determine how hypovitaminosis D influences the severity of menopausal manifestations. The study revealed a notable correlation between low serum levels of vitamin D and the severity of vasomotor symptoms, mood disorders, sleep disturbances, and musculoskeletal pain. This research underlines the importance of monitoring and correcting vitamin D levels in peri- and postmenopausal women to reduce symptom burden and improve overall quality of life. The menopausal period represents a pivotal phase in the physiological aging process of women, characterized by profound hormonal, psychological, and metabolic transitions. Beyond the well-documented decline in estrogen levels, micronutrient imbalances—particularly vitamin D deficiency—have emerged as critical modifiers of menopausal health outcomes. This study explores the intricate interplay between hypovitaminosis D and the clinical progression of menopause, focusing on symptom intensity, systemic complications, and quality of life implications. The investigation, conducted on a representative cohort of postmenopausal women, revealed a significant amplification of menopausal discomfort in individuals with deficient serum vitamin D levels. Notably, manifestations such as thermal dysregulation, cognitive disturbances, emotional instability, and skeletal complaints were disproportionately prevalent in this subgroup. These findings suggest a potential therapeutic target in vitamin D optimization to mitigate the climacteric burden and promote healthier aging trajectories among menopausal populations.


20.06.2025 Volume Issue View more Download
Н.ДӘЎҚАРАЕВТЫҢ «ҚАРАҚАЛПАҚ ӘДЕБИЯТЫ ТАРИЙХЫНЫҢ ОЧЕРКЛЕРИ»НДЕ ТАРИЙХЫЙ ИЗЕРТЛЕЎ МЕТОДЛАРЫНЫҢ ҚОЛЛАНЫЛЫЎЫ МӘСЕЛЕСИНЕ

Статья посвящена анализу методов исторического исследования, примененных в одном первых изысканий в каракалпакском литературоведении – «Очерках истории каракалпакской литературы» Н.Даукараева. Отмечено применение в данном труде историко-генетического, историко-функционального, сравнительно-исторического, типологического (именуемого также сравнительно-типологическим либо историко-типологическим), историко-литературного научных методов, а также системного подхода при изучении многовековой истории литературы каракалпакского народа. Автор приходит к выводу о необходимости дальнейшего всестороннего изучения научных методов, применяемых в каракалпакском литературоведении, с целью оценки уровня их освоения исследователями, выявления эффективности их использования и определения перспектив развития данной отрасли науки.


20.06.2025 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor