XX ASR BOSHLARIDA BUXORODA MA’RIFATPARVARLIK

Mazkur tezis XX asr boshlarida Buxoro amirligida shakllangan ma’rifatparvarlik harakati va jadidchilik faoliyatini tahlil etadi. Unda jadid maktablarining tashkil topishi, «Tarbiyai atfol» jamiyati faoliyati hamda milliy matbuotning vujudga kelishi yoritilgan. Sadriddin Ayniy, Fitrat, Fayzulla Xo‘jayev kabi ziyolilarning ta’lim islohoti va jamiyatni modernizatsiya qilishdagi roli ochib berilgan. Shuningdek, konservativ kuchlarning qarshiligi va siyosiy jarayonlarning murakkabligi ko‘rsatilgan. Tadqiqotda jadidchilik merosi yoshlar ongida bag‘rikenglik, milliy g‘oya va tarixiy tafakkurni shakllantirishda muhim omil sifatida baholanadi. Bu harakat milliy uyg‘onishning muhim bosqichi sifatida talqin etiladi.


19.03.2026 Volume Issue View more Download
BADIY MATNLARNI TARJIMA QILISHNING LINGVISTIK XUSUSIYATLARI

Ushbu maqolada badiiy matnlarni tarjima qilish jarayonining lingvistik xususiyatlari keng tahlil qilinadi. Xususan, badiiy tarjimada til birliklarining leksik, grammatik va stilistik jihatlari hamda ularni bir tildan ikkinchi tilga o‘girish jarayonida yuzaga keladigan muammolar ko‘rib chiqiladi. Badiiy asarlarni tarjima qilishda muallif uslubini saqlab qolish, obrazlilikni yetkazish, metafora, epitet, taqqoslash kabi badiiy tasvir vositalarini to‘g‘ri ifodalash masalalari alohida ahamiyatga ega ekanligi yoritiladi. Shuningdek, tarjima jarayonida frazeologik birliklar, idiomalar va milliy-madaniy unsurlarni mos ravishda tarjima qilish zarurligi ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Maqolada badiiy tarjimaning nazariy asoslari, uning lingvistik jihatlari hamda tarjima jarayonida qo‘llaniladigan usullar haqida ham fikr yuritiladi. Bundan tashqari, badiiy matn tarjimasida milliy koloritni saqlash, asarning estetik qiymatini yo‘qotmaslik va o‘quvchiga mazmunni to‘liq yetkazish muhim omil ekanligi ta’kidlanadi. Tadqiqot natijalari badiiy tarjimaning murakkab va ko‘p qirrali jarayon ekanligini ko‘rsatadi hamda tarjimon til tizimi, madaniyat va adabiyot xususiyatlarini chuqur bilishi zarurligini asoslaydi.


19.03.2026 Volume Issue View more Download
NEOLOGISMS IN MODERN ENGLISH: THEIR FORMATION AND FUNCTION IN MASS MEDIA

Language is a living organism that evolves alongside technological and social advancements. This paper examines the phenomenon of neologisms—newly coined words or expressions—and their pervasive role in contemporary English mass media. The study categorizes recent neologisms based on their morphological formation processes, such as blending, compounding, and functional shift. Furthermore, it analyzes how mass media acts as a primary catalyst for the popularization of these terms. By investigating digital journals, social media platforms, and news broadcasts, the research highlights the pragmatic functions of neologisms in creating concise, engaging, and culturally relevant communication. The findings provide insights into the current trends of English lexicology and the impact of the digital age on linguistic norms.


19.03.2026 Volume Issue View more Download
XAVF GURUHIDAGI SHAXSLARNING IJTIMOIY MOSLASHUVIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOSOTSIAL ATRIBUTLAR

Mazkur maqolada xavf guruhiga kiruvchi shaxslarning ijtimoiy moslashuv jarayoniga ta’sir etuvchi asosiy psixosotsial omillar tahlil qilinadi. Ijtimoiy moslashuv insonning jamiyatdagi ijtimoiy rollarni bajarish, ijtimoiy normalarga moslashish hamda shaxslararo munosabatlarni samarali shakllantirish qobiliyatini ifodalaydi. Xavf guruhiga kiruvchi shaxslar turli ijtimoiy, psixologik hamda iqtisodiy omillar tufayli jamiyatga moslashishda qiyinchiliklarga duch kelishi mumkin. Maqolada ijtimoiy moslashuvga ta’sir etuvchi psixologik barqarorlik, o‘z-o‘zini baholash, stressga chidamlilik, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, kommunikativ kompetensiya kabi psixosotsial atributlar ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ijtimoiy moslashuv jarayonining samaradorligi ko‘p jihatdan shaxsning psixologik xususiyatlari va uni o‘rab turgan ijtimoiy muhit bilan bog‘liq ekanligi aniqlangan.


19.03.2026 Volume Issue View more Download
BOSHLANG‘ICH TA‘LIM JARAYONIDA DIDAKTIK O‘YINLARDAN FOYDALANISH

Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida didaktik o‘yinlardan foydalanishning pedagogik ahamiyati, ularning ta’lim samaradorligini oshirishdagi o‘rni hamda o‘quvchilarning intellektual va ijodiy rivojlanishiga ta’siri keng yoritilgan. Boshlang‘ich ta’lim bosqichi o‘quvchilarning bilim olishga bo‘lgan qiziqishi, tafakkuri, nutqi va ijtimoiy faolligi shakllanadigan muhim davr hisoblanadi. Shu sababli ushbu bosqichda ta’lim jarayonini samarali tashkil etish, o‘quvchilarning yosh va psixologik xususiyatlarini hisobga olgan holda zamonaviy pedagogik yondashuvlardan foydalanish muhim ahamiyatga ega. Didaktik o‘yinlar ana shunday samarali pedagogik vositalardan biri bo‘lib, ular o‘quvchilarning bilimlarni qiziqarli va oson o‘zlashtirishiga yordam beradi. Maqolada didaktik o‘yinlarning mohiyati, ularning turlari va ta’lim jarayonida qo‘llash metodikasi tahlil qilingan. Didaktik o‘yinlar o‘quvchilarning faolligini oshirishi, dars jarayoniga bo‘lgan qiziqishini kuchaytirishi hamda mustaqil fikrlash, tezkor qaror qabul qilish, muloqot qilish kabi ko‘nikmalarni shakllantirishda muhim rol o‘ynashi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, o‘yin orqali o‘qitish jarayoni o‘quvchilarning diqqatini jamlash, xotirasini mustahkamlash, tasavvurini kengaytirish va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga xizmat qilishi ta’kidlangan. Maqolada boshlang‘ich sinflarda qo‘llaniladigan ayrim didaktik o‘yinlar misol tariqasida keltirilib, ularning o‘quvchilarning bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi amaliy ahamiyati ko‘rsatib o‘tilgan. Jumladan, ona tili, o‘qish, matematika va boshqa fanlarni o‘qitishda qo‘llaniladigan turli didaktik o‘yinlar o‘quvchilarning bilimlarni mustahkamlashiga, mavzuni yaxshiroq tushunishiga hamda o‘rganilgan bilimlarni amaliyotda qo‘llashiga yordam beradi. Didaktik o‘yinlar orqali tashkil etilgan darslar o‘quvchilarda sog‘lom raqobat muhitini yaratadi, jamoada ishlash ko‘nikmalarini rivojlantiradi va ularning ijtimoiy faolligini oshiradi. Shuningdek, maqolada didaktik o‘yinlardan foydalanishning pedagogik va psixologik jihatlari ham ko‘rib chiqilgan. O‘yin jarayonida o‘quvchilar o‘z fikrini erkin ifoda etadi, o‘qituvchi bilan va sinfdoshlari bilan faol muloqotga kirishadi. Bu esa ularning nutq madaniyati, mantiqiy fikrlash qobiliyati hamda muammoli vaziyatlarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Shu bilan birga, o‘yin elementlaridan foydalanish dars jarayonining samaradorligini oshirib, ta’lim jarayonini yanada qiziqarli va samarali tashkil etishga imkon yaratadi.


19.03.2026 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor