ORTIQCHA VAZN ORTIDAN KELIB CHIQADIGAN KASALLIKLAR

Ushbu ishda ortiqcha vazn va semizlikning inson salomatligiga salbiy ta'siri, shuningdek, u bilan bogʻliq bo‘lgan turli kasalliklarning kelib chiqish sabablari yoritilgan. Ayniqsa, yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet (2-tur), gipertoniya, jigar yogʻlanishi, bo‘g‘imlar og‘rishi kabi kasalliklarning rivojlanishida ortiqcha vaznning o‘rni tahlil qilingan. Shuningdek, ortiqcha vaznga olib keluvchi omillar – noto‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik yetishmasligi, genetik moyillik va psixologik holat haqida ham so‘z yuritilgan. Ishda ushbu muammoni bartaraf etish yo‘llari, jumladan, sog‘lom turmush tarzi, ovqatlanish tartibini o‘zgartirish, jismoniy mashqlar va profilaktika choralarining ahamiyati ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot keng jamoatchilik, tibbiyot mutaxassislari va sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qiluvchi shaxslar uchun foydali bo‘lishi mumkin.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
SURUNKALI STRESSDAN KEYIN GEPOKAMPTDAGI O’ZGARISHLAR

Ushbu maqolada surunkali stressning inson miyasi, xususan, gepokamp strukturasi va funksiyasiga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Gepokamp — xotira, o‘rganish va emotsional regulyatsiyada muhim rol o‘ynovchi miya strukturasi bo‘lib, stressga sezgir zonalardan biridir. Maqolada avvalo gepokampning morfologiyasi va vazifalari, so‘ngra stress tushunchasi hamda organizmga ta’siri yoritilgan. Asosiy e’tibor surunkali stress holatlarida glukokortikoidlar va boshqa neyromediatorlarning gepokampga ko‘rsatadigan zararli ta’sirlariga qaratiladi. Surunkali stress natijasida neyrogenezning susayishi, nevronlar sonining kamayishi, sinaptik aloqalarning buzilishi va gepokamp atrofiyasi kabi o‘zgarishlar yuzaga keladi. Ushbu o‘zgarishlar kognitiv faoliyatning pasayishi, xotira buzilishlari, depressiya va tashvish holatlari bilan bog‘liq bo‘ladi. Shuningdek, maqolada stress oqibatlarini kamaytirish va gepokamp funksiyalarini tiklash bo‘yicha farmakologik. Tadqiqotlar natijasida kelgusida ushbu sohada chuqurroq izlanishlar olib borish zaruriyati asoslab berilgan.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
O‘ZBEKISTONDA JAMG‘ARIB BORILADIGAN PENSIYA TA’MINOTI TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida jamg‘arib boriladigan pensiya ta’minoti tizimining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va zamonaviy holati atroflicha tahlil etilgan. Xususan, demografik bosimning ortib borishi, mehnat bozorining norasmiy segmenti kengligi, bandlikning yetarli darajada rasmiylashtirilmaganligi kabi omillar ushbu tizimning moliyaviy barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgani asoslangan. Shu bilan birga, pensiya jamg‘armalarining investitsiyaviy faolligini oshirish, kapital bozorlariga integratsiyalashuvi va shaffof monitoring tizimlarini joriy etish orqali pensiya tizimining uzoq muddatli barqarorligini ta’minlash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, pensiya islohotlarini muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun uch asosiy yo‘nalishda harakat qilish lozim: moliyaviy barqarorlikni ta’minlash, boshqaruv tizimini modernizatsiya qilish va aholining moliyaviy savodxonligini oshirish. Mazkur maqola natijalari ijtimoiy siyosat yurituvchi davlat organlari, iqtisodiy islohotlar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar hamda pensiya fondlari uchun nazariy-metodik va amaliy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
O‘ZBEKISTONDA MUZEYLAR TARIXI

Ushbu maqolada Vatanimiz ijtimoiy hayotidagi o‘zgarishlar, yangilanishlar qatorida O‘zbekiston hududidagi muzeylar faoliyatidagi yangi davr haqida ma’lumot beradi.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
EPITELIY TO‘QIMALARI: TURLARI VA FUNKSIONAL FARQLARI

Epiteliy to‘qimalari inson organizmidagi eng muhim to‘qimalardan biri bo‘lib, ularning turli xil shakl va funksiyalari tana tuzilishi va faoliyatini boshqarishda asosiy rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada epiteliy to‘qimalarining turlari, tuzilishi, joylashuvi va funksional farqlari batafsil tahlil qilinadi. Epiteliy to‘qimalarining har bir turi o‘ziga xos vazifalarni bajarib, kasalliklar paytida yuzaga keladigan patologik o‘zgarishlarni tushunishda muhim ahamiyatga ega. Maqolada shuningdek, epiteliy to‘qimalarining klinik ahamiyati va regeneratsiya salohiyati haqida ham so‘z boradi.


26.05.2025 Volume Issue View more Download
Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor