30.03.2026 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 5 Issue 3
Abstract. Ushbu ilmiy maqolada yuqori nafas yo‘llari obstruksiyasining etiologik omillari, patogenetik mexanizmlari hamda zamonaviy diagnostik yondashuvlari kompleks tarzda o‘rganildi. Tadqiqotning asosiy maqsadi yuqori nafas yo‘llari obstruksiyasini aniqlashda radiologik usullarning, xususan kompyuter tomografiya (KT) va magnit-rezonans tomografiya (MRT)ning diagnostik samaradorligini baholashdan iborat bo‘ldi. Tadqiqot 2022–2025-yillar davomida 120 nafar bemor ishtirokida olib borildi. Bemorlar klinik, laborator va instrumental tekshiruvlardan o‘tkazildi. Radiologik tekshiruv natijalari klinik ko‘rsatkichlar bilan solishtirildi hamda statistik tahlil qilindi. Tadqiqot metodologiyasi retrospektiv va prospektiv tahlilni o‘z ichiga oldi, bu esa olingan natijalarning ishonchliligini oshirdi. Natijalarga ko‘ra, yuqori nafas yo‘llari obstruksiyasining eng ko‘p uchraydigan sabablari yallig‘lanish jarayonlari (36%), o‘sma shakllanishlari (28%) va anatomik anomaliyalar (21%) ekanligi aniqlandi. KT usuli 94% diagnostik aniqlikni ko‘rsatib, nafas yo‘llaridagi torayish va obstruksiyani aniqlashda yuqori sezgirlikka ega ekanligi isbotlandi. MRT esa yumshoq to‘qimalarni baholashda yuqori informativlikka ega bo‘lib, ayniqsa o‘sma jarayonlarini aniqlashda samarali ekanligi qayd etildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, yuqori nafas yo‘llari obstruksiyasini erta aniqlashda multimodal diagnostika yondashuvi muhim ahamiyatga ega. Radiologik usullarni klinik baholash bilan birgalikda qo‘llash tashxis aniqligini oshiradi va optimal davolash strategiyasini tanlash imkonini beradi. Ushbu ilmiy ish natijalari amaliy tibbiyotda qo‘llanishi mumkin bo‘lgan muhim klinik tavsiyalarni shakllantiradi.
Keywords: Yuqori nafas yo‘llari obstruksiyasi, kompyuter tomografiya (KT), magnit-rezonans tomografiya (MRT), nafas yo‘llari stenozlari, radiologik diagnostika, endoskopiya, laringeal patologiyalar, nafas yetishmovchiligi, obstruktiv sindrom, differensial diagnostika.