KICHIK TADBIRKORLIK SUBYEKTLARINING EKSPORT SALOHIYATINI OSHIRISHNING XORIJIY TAJRIBALARI VA ULARNI O‘ZBEKISTONDA QO‘LLASH IMKONIYATLARI

07.10.2026 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 5 Issue 10

Abstract. AQSh, Kanada va Yevropa Ittifoqida kichik tadbirkorlik subyektlarining eksport salohiyatini oshirish mexanizmlarini qiyosiy o‘rganish va ularni O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqish. Metodlar: qiyosiy keys-tahlil, tavsifiy statistik tahlil, tizimli yondashuv, induksiya va deduksiya usullari qo‘llanildi; axborot bazasini OECD, Yevropa Komissiyasi, Global Affairs Canada, AQSh Aholini ro‘yxatga olish byurosi va O‘zbekiston Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari tashkil etdi. Natijalar: Kanadada eksport qiluvchi kichik va o‘rta korxonalar (KOB) ulushi 2011–2023-yillarda 10,4 foizdan 15,1 foizga oshgani, AQShda KOB aniqlangan eksportchilarning 97 foizdan ortig‘ini va ma’lum eksport qiymatining qariyb 35 foizini tashkil etishi aniqlandi. O‘zbekistonda kichik tadbirkorlik subyektlari eksporti 2021–2025-yillarda 3,3 mlrd dollardan 12,4 mlrd dollarga (yillik o‘rtacha 39,2 foiz) o‘sib, jami eksportdagi ulushi 36,6 foizga yetgan. Qiyosiy tahlil eksportni qo‘llab-quvvatlash natijadorligi alohida vositalarga emas, balki moliyaviy, axborot, standartlashtirish, raqamli va kooperatsiya mexanizmlarining uyg‘unligiga bog‘liqligini ko‘rsatdi.

Keywords: kichik tadbirkorlik, eksport salohiyati, eksportni rag‘batlantirish, eksportni moliyalashtirish, global qiymat zanjiri, institutsional qo‘llab-quvvatlash, O‘zbekiston.


Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor