OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI MONITORINGIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR

25.09.2026 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 5 Issue 9

Abstract. Maqolada oziq-ovqat xavfsizligini boshqarish tizimlarida (ISO 22000, HACCP) monitoring jarayonini takomillashtiruvchi raqamli texnologiyalar nazariy jihatdan tahlil qilingan. Raqamli texnologiyalar funksiyasiga koʻra xavflarni oʻlchash va aniqlash (biosensorlar, aqlli sensorlar va Internet of Things), maʼlumotni uzatish va kuzatuvchanlik (radiochastotali identifikatsiya va blokcheyn) hamda tahlil va bashorat (bashoratli mikrobiologiya va sunʼiy intellekt) nuqtai nazaridan koʻrib chiqilgan. Tahlil koʻrsatadiki, ushbu texnologiyalar birgalikda "Food Safety 4.0" konsepsiyasi doirasida monitoringni davriy laboratoriya tekshiruvidan uzluksiz, risk-asoslangan va maʼlumotga tayangan nazoratga aylantiradi hamda HACCP ning monitoring va verifikatsiya tamoyillarini kuchaytiradi. Shu bilan birga, texnologik yechimlarning samarasi oziq-ovqat xavfsizligi madaniyati va inson omili bilan uzviy bogʻliq boʻlib, yuqori narx, tartibga solish, validatsiya va oʻzaro moslik masalalari ularni keng joriy etishni cheklaydi. Xulosalar Oʻzbekistonning eksportga yoʻnaltirilgan oziq-ovqat korxonalarida raqamli monitoringni bosqichma-bosqich joriy etish uchun nazariy va amaliy asos beradi.

Keywords: oziq-ovqat xavfsizligi, monitoring, ISO 22000, HACCP, Food Safety 4.0, biosensorlar, Internet of Things, blokcheyn, bashoratli mikrobiologiya, sunʼiy intellekt, kuzatuvchanlik.


Telegram ZENODO OpenAire Copernicus Cyberleninka Google Scholar Impact Factor