Abstract. Qandli diabetning 2-tipi (QD2T) va noalkogol yog‘li jigar kasalligi (NAJIK) metabolik buzilishlar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan, o‘zaro patogenetik aloqaga ega kasalliklar hisoblanadi. Ushbu ikki holatning birga uchrashi insulinrezistentlik, giperinsulinemiya, aterogen dislipidemiya, oksidlovchi stress va surunkali past darajali yallig‘lanishning kuchayishiga olib kelishi mumkin. Mazkur jarayonlar o‘z navbatida tomir endoteliyining funksional holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, metabolik endotelial disfunksiya rivojlanishiga zamin yaratadi. Maqolada QD2T va NAJIK birga kechuvchi bemorlarda insulinrezistentlik hamda endotelial disfunksiyani baholashda qo‘llaniladigan asosiy biokimyoviy markerlar tahlil qilinadi. Xususan, och qoringa glyukoza, insulin, HOMA-IR, HbA1c, triglitseridlar, HDL-xolesterin, LDL-xolesterin, ALT, AST, GGT, yuqori sezgir C-reaktiv oqsil (hs-CRP), adiponektin, leptin, azot oksidi (NO) bilan bog‘liq ko‘rsatkichlar va endotelin-1 kabi markerlarning klinik-biokimyoviy ahamiyati yoritiladi. NAJIK mavjud bemorlarda insulinrezistentlikning yuqori darajasi jigar steatozi va metabolik buzilishlar bilan bog‘liqligi, endotelial disfunksiya esa yurak-qon tomir xavfining muhim komponentlaridan biri sifatida namoyon bo‘lishi mumkinligi ko‘rsatiladi. Zamonaviy tadqiqotlarda NAJIK bilan og‘rigan bemorlarda qon tomir endotelial funksiyaning pasayishi, jumladan, braxial arteriyaning oqimga bog‘liq kengayishi (FMD) kamayishi qayd etilgan. Shu sababli insulinrezistentlik va endotelial disfunksiyani birgalikda baholash metabolik xavfni kompleks aniqlash uchun muhim yo‘nalishlardan biri hisoblanadi.