Abstract. Maqolada generativ sun’iy intellekt bilan bog‘liq intellektual mulk nizolarining turlari, ularni huquqiy kvalifikatsiya qilish mezonlari va O‘zbekiston sharoitida qo‘llanishi mumkin bo‘lgan hal etish mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda formal-yuridik, tizimli, funksional va qiyosiy-huquqiy metodlardan foydalanildi. O‘zbekistonning 2026-yil 17-avgust holatidagi qonunchiligi, Yevropa Ittifoqining AI Act va TDM qoidalari, AQSh Copyright Office materiallari, ayrim sud ishlari, WIPO hujjatlari va zamonaviy ilmiy adabiyotlar o‘rganildi. Tahlil natijasida nizolar besh guruhga ajratildi, besh elementli huquqiy kvalifikatsiya testi va bosqichma-bosqich hal etish modeli taklif qilindi. O‘zbekistonda trening ma’lumotlari, sintetik ijro, raqamli nusxa va platformalarda shikoyatlarni ko‘rib chiqish tartibiga doir maxsus qoidalarni aniqlashtirish zarurligi asoslantirildi.