Abstract. Mazkur maqolada tijorat banklarida naqd pulsiz operatsiyalarni amalga oshirish va buxgalteriya hisobida aks ettirishning nazariy hamda amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Naqd pulsiz hisob-kitoblarning asosiy shakllari, jumladan, to‘lov topshiriqnomasi, to‘lov talabnomasi, inkasso topshiriqnomasi, memorial order va akkreditivlar orqali amalga oshiriladigan operatsiyalarning hisobini yuritish tartibi yoritilgan. Shuningdek, banklararo hisob-kitoblar, mijozlarning hisobvaraqlari bo‘yicha pul mablag‘lari harakati, operatsiyalarni nazorat qilish va hisob ma’lumotlarining ishonchliligini ta’minlash masalalari tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida naqd pulsiz operatsiyalar hisobini raqamlashtirish, avtomatlashtirilgan nazorat mexanizmlarini joriy etish, elektron hujjat aylanishini kengaytirish, operatsion xatolarni kamaytirish hamda bank axborot tizimlari xavfsizligini mustahkamlash bo‘yicha ilmiy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.