13.06.2026 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 5 Issue 6
Abstract. Mazkur maqolada soliq yukining iqtisodiy mohiyati, uning davlat, xo‘jalik yurituvchi subyektlar va aholi faoliyatiga ta’siri ilmiy jihatdan yoritilgan. Soliq yukining darajasini aniqlashda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar, jumladan, soliq tushumlarining yalpi ichki mahsulotga nisbati, korxonalarning daromadi va foydasiga nisbatan to‘lanadigan soliqlar ulushi hamda soliq majburiyatlarini bajarish bilan bog‘liq qo‘shimcha xarajatlar tahlil qilingan. Shuningdek, soliq yukining yuqori darajada bo‘lishi natijasida tadbirkorlik faolligining pasayishi, korxonalar moliyaviy barqarorligining zaiflashishi, investitsion loyihalarning qisqarishi, ishlab chiqarish xarajatlarining oshishi va yashirin iqtisodiyot ulushining kengayishi kabi muammolar ko‘rib chiqilgan. Maqolada soliq yukini pasaytirish faqat soliq stavkalarini kamaytirish bilan cheklanmasligi, balki soliq bazasini kengaytirish, soliq ma’murchiligini soddalashtirish, raqamli texnologiyalarni keng joriy etish, soliq imtiyozlarining samaradorligini oshirish hamda soliq to‘lovchilarga teng va adolatli sharoit yaratish orqali amalga oshirilishi lozimligi asoslangan. Tadqiqot natijalari asosida soliq yukini maqbullashtirish, biznes muhitini yaxshilash, investitsion faollikni rag‘batlantirish va davlat byudjeti daromadlarining barqarorligini ta’minlash bo‘yicha ilmiy-amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Keywords: soliq yuki, soliq siyosati, soliq stavkasi, soliq bazasi, tadbirkorlik faoliyati, investitsiya, fiskal siyosat, soliq ma’murchiligi, yashirin iqtisodiyot, iqtisodiy rivojlanish.