12.06.2026 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 5 Issue 6
Abstract. Onalik va bolalikni muhofaza qilish zamonaviy jamoat salomatligining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Ona va bola salomatligi ko‘rsatkichlari mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi, tibbiy xizmatlar sifati hamda aholi turmush darajasini aks ettiruvchi muhim indikatorlar sirasiga kiradi. Mazkur maqolada onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimining zamonaviy tibbiy-ijtimoiy muammolari, maternal va neonatal salomatlikka ta'sir etuvchi determinantlar hamda ularni bartaraf etishning istiqbolli yo‘nalishlari tahlil qilindi. Tadqiqotda 2020–2026-yillarda e'lon qilingan xalqaro ilmiy adabiyotlar, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti, UNICEF, UNFPAning rasmiy hisobotlari o‘rganildi. Olingan ma'lumotlar tahlili shundan dalolat beradiki, ona va bola salomatligining holati nafaqat tibbiy yordam sifati, balki ijtimoiy tengsizlik, iqtisodiy sharoitlar, ayollar ta'lim darajasi, ekologik omillar va sog‘lom turmush tarziga ham bevosita bog‘liqdir. Onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimini takomillashtirish uchun profilaktik yondashuvlarni kuchaytirish, reproduktiv salomatlik xizmatlarini kengaytirish, birlamchi tibbiy yordam sifatini oshirish hamda raqamli sog‘liqni saqlash texnologiyalarini joriy etish muhim ahamiyat kasb etadi.
Keywords: onalik, bolalik, jamoat salomatligi, reproduktiv salomatlik, maternal o‘lim, neonatal o‘lim, ijtimoiy determinantlar, profilaktika, sog‘liqni saqlash tizimi.