Abstract. Ushbu maqolada jinoyat huquqi va jinoyat-protsessual qonunchiligining fundamental ustunlaridan biri hisoblangan ayb prinsipi hamda aybsizlik prezumpsiyasi (presumption of innocence) o‘rtasidagi huquqiy muvozanatni ta’minlash muammolari keng qamrovli tahlil qilingan. Muallif shaxsning jinoiy javobgarlikka tortilishi jarayonida subyektiv aybdorlik mezonlari bilan uning huquqiy maqomini himoya qiluvchi immunitetlar o‘rtasidagi o‘zaro mutanosiblikni zamonaviy jinoyat-huquqiy doktrinalar prizmasi orqali tadqiq etadi. Maqolada Yangi O‘zbekiston sharoitida amalga oshirilayotgan sud-huquq islohotlari, xususan, yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida aybsizlik prezumpsiyasining konstitutsiyaviy-huquqiy kafolatlari yanada kuchaytirilganligi amaldagi Jinoyat va Jinoyat-protsessual kodekslari normalari bilan qiyosiy ravishda baholangan. Tadqiqot davomida kiberjinoyatchilik, uyushgan korrupsiya va murakkab iqtisodiy jinoyatlarni fosh etishda isbotlash majburiyati (burden of proof) hamda aybni aniqlash jarayonida yuzaga kelayotgan huquqiy kolliziyalar va sud amaliyotidagi muammolar tanqidiy tahlil qilingan. Rivojlangan xorijiy davlatlar (AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya) va xalqaro sud instansiyalarining (Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudi) preventiv tajribasi o‘rganilib, ayb va aybsizlik prezumpsiyasi prinsiplari o‘rtasidagi nomutanosibliklarni bartaraf etish imkoniyatlari yoritilgan. Yakunda gumon qilinuvchi va ayblanuvchining huquqiy himoya vositalarini kengaytirish, isbotlanmagan har qanday shubhalarni ayblanuvchining foydasiga talqin qilish mexanizmini to‘liq va so‘zsiz amaliyotga tatbiq etish hamda jinoiy qonunchilik normalarini yanada takomillashtirish bo‘yicha aniq ilmiy-amaliy taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.