08.05.2026 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 5 Issue 5
Abstract. Shovqin inson organizmiga ko‘p qirrali ta’sir ko‘rsatib, ayniqsa nerv tizimi va ruhiy holatda sezilarli o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi. Doimiy yoki yuqori intensivlikdagi akustik ta’sir markaziy nerv tizimida qo‘zg‘alish va tormozlanish jarayonlari muvozanatini buzadi, vegetativ javoblarni kuchaytiradi hamda stress reaksiyalarini faollashtiradi. Natijada diqqat susayishi, uyqu buzilishi, irritabilitet, tashvish va depressiv holatlar rivojlanishi mumkin. Uzoq muddatli shovqin ta’siri neyroendokrin tizim orqali kortizol sekretsiyasini oshirib, psixoemotsional zo‘riqishni chuqurlashtiradi. Shuningdek, eshitish analizatori orqali limbik tizimga uzatiladigan impulslar emotsional barqarorlikka salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Mazkur muammo ayniqsa sanoat hududlari va shahar sharoitida dolzarb bo‘lib, profilaktika choralarini ishlab chiqish muhim ahamiyat kasb etadi.
Keywords: Shovqin, nerv tizimi, ruhiy holat, stress, eshitish analizatori, markaziy nerv tizimi, tinnitus, depressiya, tashvish, uyqu buzilishi, neyroendokrin tizim, psixoemotsional holat.