15.04.2026 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 5 Issue 4
Abstract. Ushbu maqolada intellektual transport tizimlari (ITS) ning yo’l harakati xavfsizligini ta’minlashdagi roli va ushbu tizimlar bilan bog’liq kiberxavfsizlik muammolari ilmiy jihatdan tahlil etilgan. Zamonaviy transport infratuzilmasida ITS texnologiyalarining keng qo’llanilishi yo’l-transport hodisalari sonini kamaytirish, harakatni tartibga solish va favqulodda vaziyatlarga tezkor munosabat bildirish imkoniyatlarini sezilarli darajada oshirmoqda. Biroq, ushbu tizimlarning raqamli tarmoqlarga ulanishi yangi kiberxavfni vujudga keltirmoqda. Maqolada ITS komponentlari jumladan, aqlli svetoforlar, avtomatlashtirilgan yo’l belgilari, transport vositalararo aloqa tizimlari (V2X), yo’l kameralar va markaziy boshqaruv tizimlari - kiberxavfsizlik nuqtai nazaridan tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari shuni ko’rsatadiki, ITS tizimlariga uyushtirilgan kiberhujumlar transport xavfsizligiga jiddiy tahdid solishi va inson hayotiga xavf tug’dirishi mumkin.
Keywords: intellektual transport tizimlari (ITS), kiberxavfsizlik, yo’l harakati xavfsizligi, V2X aloqa, aqlli transport infratuzilmasi, kiberhujumlar, axborot xavfsizligi, avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari, transport telematikasi, tarmoq xavfsizligi.