Abstract. Mazkur ilmiy maqola o‘quvchilarning bilim darajasini baholashda statistik usullarni qo‘llashning nazariy asoslari, metodologik yondashuvlari hamda amaliy ahamiyatini chuqur o‘rganishga bag‘ishlangan. Zamonaviy ta’lim tizimida baholash jarayonining aniqligi va obyektivligi muhim ahamiyat kasb etadi, chunki ta’lim sifati bevosita baholash mexanizmlariga bog‘liqdir. Shu nuqtai nazardan, statistik usullar o‘quvchilarning haqiqiy bilim darajasini aniqlashda samarali vosita sifatida namoyon bo‘lmoqda. Maqolada deskriptiv statistika, inferensial statistika, klassik test nazariyasi (CTT) hamda zamonaviy Item Response Theory (IRT) modellari asosida baholash tizimlari tahlil qilinadi. Shuningdek, xalqaro baholash dasturlari tajribasi, jumladan PISA va TIMSS kabi tizimlar orqali statistik baholashning samaradorligi yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, statistik usullar yordamida tashkil etilgan baholash tizimi o‘quvchilarning bilim darajasini aniq, ishonchli va kompleks baholash imkonini beradi. Bundan tashqari, statistik tahlil asosida o‘quv jarayonini optimallashtirish, individual yondashuvni kuchaytirish va ta’lim sifatini oshirish mumkin.