20.08.2025 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 4 Issue 8
Abstract. Ушбу мақолада вояга етмаганлар ҳуқуқбузарликларининг умумий ва якка тартибдаги профилактикасини такомиллаштиришнинг ҳуқуқий-ташкилий истиқболлари таҳлил қилинган. Тадқиқотда амалдаги профилактика тизимида кузатилаётган институционал камчиликлар, идоралараро ҳамкорликнинг етарли даражада интеграция қилинмагани, эрта аниқлаш ва эрта ёрдам механизмларининг формал ишлаши ҳамда якка тартибдаги реабилитация режаларининг амалда шаблонлашиб қолгани ёритилган. Мақолада халқаро стандартлар (БМТнинг Ар-Риёд принциплари, Пекин қоидалари, Гавана қоидалари ва Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги Конвенция) талаблари билан уйғун ҳолда профилактика моделини “репрессив-назорат” ёндашувидан “ижтимоий-реабилитацион” ёндашувга босқичма-босқич ўтказиш зарурати асосланган. Шунингдек, риск ва эҳтиёжларни баҳолаш (SAVRY, PCL:YV каби методикалар), кейс-менежмент, рақамли интеграцияланган маълумотлар базаси, диверсия ва тикловчи адолат элементларини қонунчиликка имплементация қилиш бўйича илмий-амалий таклифлар илгари сурилган.
Keywords: вояга етмаганлар; ҳуқуқбузарликлар профилактикаси; умумий профилактика; якка тартибдаги профилактика; эрта интервенция; кейс-менежмент; рискни баҳолаш; диверсия; тикловчи адолат; идоралараро ҳамкорлик; рақамли интеграция.