В статье высказано мнение о биоэнергетической оценке ощущений студентов медицинских вузов.

Maqolada ijtimoiy-demografik omillarning oliy ta’lim muassasalari rivojlanishiga bevosita va bilvosita ta’siri nazariy-metodologik jihatdan tahlil qilinadi. Aholining yosh tarkibi, urbanizatsiya, migratsiya, ijtimoiy-iqtisodiy holat va mehnat bozori ehtiyojlarini strategik boshqaruv bilan bog‘lash imkoniyatlari ochib beriladi. Kogort yondashuvi, ko‘p omilli tahlil, ssenariyli prognozlash va indikatorlar tizimiga tayanuvchi konseptual mexanizm asoslanadi. Qabul parametrlarini belgilash, ta’lim dasturlari, kadrlar salohiyati va infratuzilmani rejalashtirishda demografik axborotdan foydalanish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ilgari suriladi. Tadqiqot konseptual-tahliliy xususiyatga ega bo‘lib, empirik sababiy ta’sir ko‘rsatkichlarini da’vo qilmaydi.

Oliy ta’lim tashkilotini boshqarish samaradorligini baholash zamonaviy ta’lim menejmentida oddiy ma’muriy nazoratdan institutsional rivojlanishni dalillarga asoslangan holda boshqarish mexanizmiga aylanmoqda. Bunday baholash tashkilotning strategik maqsadlarga erishishi, ta’lim va tadqiqot sifati, inson kapitali, resurslardan foydalanish, manfaatdor tomonlar qoniqishi, ijtimoiy ta’sir hamda raqamli yetuklik kabi o‘zaro bog‘liq natijalarni qamrab olishi kerak. Shu sababli milliy va xorijiy modellarni qiyosiy-pedagogik tahlil qilishda ularning faqat tashkiliy yoki iqtisodiy jihatlari emas, balki ta’lim natijalariga, akademik madaniyatga, pedagoglar faoliyatiga va talabalar rivojlanishiga ta’siri ham asosiy mezon sifatida qaraladi.

Maqolada psixik rivojlanishning biologik, ijtimoiy va faoliyatga oid omillari, ta’lim hamda tarbiyaning shaxs kamolotiga ta’siri nazariy-qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilingan. L.S. Vigotskiyning yaqin rivojlanish zonasi, J. Piajening kognitiv taraqqiyot bosqichlari, D.B. Elkoninning yetakchi faoliyat konsepsiyasi va E. Eriksonning psixosotsial rivojlanish modeli qiyoslangan. Yosh davrlarining shartli chegaralari va individual farqlarni hisobga olgan holda ta’limni differensial tashkil etish yo‘llari asoslangan. Tahlil nazariy xususiyatga ega bo‘lib, empirik samaradorlikni isbotlashni da’vo qilmaydi.

Ushbu maqolada umumta’lim muassasalarida texnologiya fanini o‘qitish samaradorligini oshirishda ilg‘or xorijiy davlatlar (AQSh, Yaponiya, Germaniya va Finlyandiya) tajribasi qiyosiy tahlil qilingan. An’anaviy "mehnat ta’limi" qoliplaridan voz kechib, o‘quvchilarda kreativ hamda muhandislik tafakkurini shakllantirish, STEM yondashuvi va loyihaviy ta’lim (PBL) texnologiyalarini amaliyotga joriy etishning didaktik xususiyatlari ochib berilgan. Shuningdek, xalqaro innovatsion o‘qitish metodikalarini milliy ta’lim tizimiga moslashtirish, dars jarayonlarida zamonaviy dizayn va texnologik modellashtirish vositalarini integratsiya qilish orqali yoshlarning ixtirochilik salohiyatini rivojlantirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan.