Abstract. Maqolada psixik rivojlanishning biologik, ijtimoiy va faoliyatga oid omillari, ta’lim hamda tarbiyaning shaxs kamolotiga ta’siri nazariy-qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilingan. L.S. Vigotskiyning yaqin rivojlanish zonasi, J. Piajening kognitiv taraqqiyot bosqichlari, D.B. Elkoninning yetakchi faoliyat konsepsiyasi va E. Eriksonning psixosotsial rivojlanish modeli qiyoslangan. Yosh davrlarining shartli chegaralari va individual farqlarni hisobga olgan holda ta’limni differensial tashkil etish yo‘llari asoslangan. Tahlil nazariy xususiyatga ega bo‘lib, empirik samaradorlikni isbotlashni da’vo qilmaydi.